Project in beeld

Actueel
Artikel delen

Warmtepompen in sociale huurwoningen

In een voormalig gemeentelijk stadskantoor laat woningcorporatie Mozaïek Wonen 53 een-, twee en driekamerwoningen in de sociale huursector realiseren. De appartementen komen boven bestaande winkels, midden in centrum van Gouda. Netwerkbeheerder Stedin heeft in de voorbereiding aangegeven geen gasleidingen door de langgerekte bouwdelen aan te leggen, hetgeen resulteerde in de keuze voor 53 individuele combi-warmtepompen voor verwarming en warm tapwater.

In een voormalig stadskantoor komen 53 appartementen boven bestaande winkels.

De winkeliers werken prima mee aan de realisatie van de appartementen boven hun panden, maar voor bouwbedrijf Van Wijnen en installateurs Technisch Installatiebureau Van Wijngaarden en Hoffman elektro blijkt het behoorlijk complex werken boven winkels met luidruchtig sloopwerk, aan/afvoer van materialen en aansluiten van installatietechnische voorzieningen. Gertjan Eshuis van Van Wijngaarden: ‘De winkels en het kantoordeel hadden elk hun eigen installaties. Voor de winkels is alles bij het oude gebleven, bij het kantoordeel is alle techniek eruit gehaald om plaats te maken voor nieuwe installaties voor de appartementen.

Bij grondgebonden woningen en transformatie van complete kantoorgebouwen van boven naar beneden is het eenvoudig; de woningen kunnen allemaal eigen nutsaansluitingen krijgen en je kunt bij gebouwen van onder naar boven met leidingen. Dat kon hier niet met de winkels op de begane grond. Naast dat het goed is voor het milieu en het energiezuiniger voor de huurder, is er eigenlijk uit nood gekozen voor een gasloze oplossing met individuele warmtepompen. We hebben nog naar boilers gekeken, maar die bleken energetisch niet aantrekkelijk.’

Op de bestaande bouwlagen is een extra laag woningen gekomen.

Voor projectleider Han van Driel van Mozaïek Wonen is dat ook de toekomst: gasloze sociale huurwoningen met energiezuinige installatietechniek. ‘We kennen binnen onze corporatie andere projecten met warmtepompen en we hebben ook voorbeeldprojecten bekeken. Wat we in elk geval niet wilden, was een centrale voorziening voor verwarming en warmwater, met individuele bemetering. De huurconsument heeft vrijwel altijd vragen over meterstand en rekening.

Er is met Van Wijngaarden en Van Wijnen veel overlegd over type warmtepomp en de plek in de woning. We hebben hier maar liefst 33 verschillende woningplattegronden voor 53 woningen. Warmtepompen vergen nu eenmaal meer ruimte in de woningen dan een cv-ketel en je wilt ook voorkomen dat ze zo worden geplaatst dat een monteur er moeilijk bij kan voor onderhoud. Ik heb situaties in andere woongebouwen gezien waarbij de ruimte waarin de installatie is aangebracht te klein is om onderhoud aan de installatie uit te voeren. Zoiets wil je niet. Voorts is er veel overleg geweest over de aanleg van de leidingen naar de buitenunits op het dak.’

De vloerverwarming is naderhand in de vloer gefreesd om een zo dun mogelijk pakket te krijgen, het niveauverschil met de algemene ruimten klein te houden en voldoende onder de kozijnen te blijven om extra valbeveiliging te voorkomen.

Verduurzaming

Eshuis legt uit: ‘We kunnen een aantal schachten in het gebouw gebruiken voor het verticale leidingentransport. Daarnaast is er onder de betonvloeren van het casco ruimte om kabels en leidingen te installeren, netjes onder de nieuwe verlaagde plafonds; de gebouwverdiepingen hebben voldoende hoogte. Met 20 schachten en 20 schoorstenen op het dak hebben we het vraagstuk van de buitenunits en mechanische ventilatie kunnen oplossen. Op het dak komen overigens ook nog zonnepanelen.’ Van Driel: ‘Als corporatie hebben we een apart budget om op daken die zich ervoor lenen, zonnepanelen te plaatsen. Mozaïek Wonen wil graag investeren in verduurzaming.’

Boven de plafonds van de winkels moesten de installatietechnische aansluitingen voor de bovenliggende appartementen worden gemaakt.

Om de installatietechniek door te kunnen voeren, zijn ruim 800 boorgaten in de betonvloeren gemaakt. Projectleider Eric van der Kroft van Van Wijnen: ‘Het kantoor, uit 1981/1982, is opgebouwd met een betoncasco, waarbij de kolomstructuur een grote invloed heeft op de woningplattegronden. Twee gebouwvleugels zijn zo breed dat er twee rijen woningen aan weerszijden van een middengang in passen; dit maakt de voordeurtoegang relatief eenvoudig. Bij een smaller bouwgedeelte paste geen gang; daar moesten wij een nieuwe galerij boven het parkeerdek bouwen.’

Twee van de drie bouwblokken zijn opgetopt met een derde woonlaag en 11 extra woningen. Constructief is er het nodige gerekend aan de optopping en galerij met betonvloer. Op de kolommenstructuur zijn betonpoeren gestort, waarop een stalen constructie is gemaakt, met een houten balkvloer, om optopping en galerij te kunnen opvangen. In een complexe hoek zijn de betonvloeren versterkt met koolstofwapening. Op sommige plekken zitten ook schachten voor de installatietechniek voor de luchtbehandeling van de winkels.’

Maximale geluidisolatie

Uitvoerder Jelle Bos: ‘Het voorkomen van geluidsoverdracht krijgt veel aandacht. Zo zijn de betonvloeren voorzien van Fermacell vloeren. Ter hoogte van de woningscheidende wanden zijn de vloeren later ingezaagd om contactgeluid te voorkomen. Ook zijn er geen contactdozen in die woningscheidende wanden geplaatst vanwege mogelijke geluidoverdracht. Alles is binnen opgebouwd met Metalstud wanden met isolatiepakket.’

Projectleider Van der Kroft vult aan: ‘De vloeropbouw is qua hoogte zo beperkt mogelijk gehouden, omdat je anders met de gangen, entrees en algemene ruimte een groot niveauverschil krijgt. De vloeren zijn later ingefreesd voor de vloerverwarming in de woningen. Een andere wijze van aanleg van vloerverwarming zou leiden tot een dikker pakket. En we wilden laag blijven vanwege de overgang naar de algemene ruimten, maar ook om voldoende onder de nieuwe kozijnen boven de borstweringen te blijven. Anders zou je extra valbeveiliging moeten aanbrengen met hogere bouwkosten tot gevolg.’

Woningscheidende wanden, binnenwanden en plafonds zijn opgebouwd uit Metalstud

Han van Driel van Mozaïek Wonen: ‘Het zijn hoogwaardige appartementen in het centrum van Gouda; de meeste met een Frans balkon. De appartementen in de optopping bezitten zelfs een schuifpui naar hun dakterras. De woningen krijgen mechanische ventilatie, per woning komen er een paar zonnepanelen en bij de hoofdentree is een lift. In de algemene ruimten komt overal energiezuinige ledverlichting. En dat voor huren van 325 euro voor het kleinste appartement (30 m2) tot 680 euro voor een grote driekamerappartement (90 m2), exclusief servicekosten, met dakterras en uitzicht op de binnenstad.

Er is veel belangstelling voor deze woningen naar een ontwerp van JADE architecten.’ Dit kan uitvoerder Jelle Bos bevestigen, die regelmatig vragen krijgt van belangstellenden voor de woningen. ‘We voeren constant overleg met de winkeliers; we hebben zelfs een speciale app in het leven geroepen zodat winkeliers weten wat wij gaan doen.’ Han van Driel: ‘De winkeliers zijn blij met de bewoning, want die zorgt voor sociale controle, zeker als de winkels ’s avonds gesloten zijn. De gemeente is ook blij omdat huisvesting in de binnenstad hoog op het wensenlijstje staat.’ De woningcorporatie verwacht dat de huurders eind februari 2018 hun appartementen kunnen betrekken.

BouwTotaal

Gratis BouwTotaal Nieuwsbrief

Actualiteit, rubrieken met praktische informatie, inspiratie en meer: abonneer je gratis op de BouwTotaal nieuwsbrief!

Nieuwsbrief