Verduurzaming schoolgebouwen

Artikel delen

Met het Deltaplan Duurzame Renovatie van Dutch Green Building Council worden meters gemaakt naar een duurzaam gebouwde omgeving. Om zo de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen. Per gebouwfunctie liggen er enorme uitdagingen waar werkgroepen met specialisten mee aan de slag zijn. Zeker bij schoolgebouwen liggen er enorme kansen voor verduurzaming. Ewoud van der Sluis (CEO HEVO) is voorzitter van de werkgroep Onderwijs en vertelt erover.

Tekst: Matthijs Timmers, DGBC

“Hóe scholen kunnen worden verduurzaamd, weten de meeste partijen wel. We willen allemaal graag zogenaamde ‘frisse scholen’ voor onze kinderen en de overheid verplicht vanaf 2020 nieuwe scholen Bijna Energie Neutraal (BENG) uit te voeren. Bij renovatie, vernieuwbouw en duurzaam onderhoud loont het bovendien energie- en onderhoudsbesparing te kapitaliseren voor duurzame investeringen. En toch belemmeren (overheids)financiering, wetgeving en fiscaliteit de grote verduurzamingsslag in het onderwijs. Het zijn deze drie aspecten waarvoor wij best practices willen leveren om zo de sector te helpen per gebouwopgave slim na te denken.”

IJburgcollege: voorbeeld van verduurzaming

Een lichtend voorbeeld hoe verduurzaming van scholen hand in hand kan gaan met bewustwording van leerlingen, is het IJburg College in Amsterdam. Deze ‘High Tech Green’ brede school (vmbo, havo en vwo) heeft twee locaties: IJburg College 1 uit 2006 en het fonkelnieuwe IJburg College 2 op het Zeeburgereiland. De school wil geen traditionele school zijn, maar een leergemeenschap waar leerlingen aan de hand van realistische opdrachten kennis opdoen over zichzelf en de wereld om hen heen. Daarbij speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Schoolleider bedrijfsvoering en communicatie Nico Moen. “Dat komt terug in onze gebouwen.”

Bij de bouw van IJburg College 1 stond duurzaamheid al hoog op de agenda. De ervaringen die de school daar opdeed, kwamen goed van pas bij de uitbreiding naar IJburg College 2, waar onder andere triple glas en een energiezuinig warmte-koudesysteem zijn aangebracht. “De leerlingen hebben actief meegedacht over duurzame toepassingen”, vertelt Moen trots. “Tussen de twee locaties is zelfs een soort competitie op gang gekomen: wie verbruikt minder energie? Zo komen er veel initiatieven uit de leerlingen zelf, tot en met slimme manieren van afval scheiden.”

Zonnepanelen

Kers op de taart zijn de in totaal ruim 1.100 zonnepanelen op de twee gebouwen van coöperatie Zuiderlicht. Deze zijn via crowdfunding gefinancierd door ouders, docenten en omwonenden. Moen: “De zonnepanelen voor IJburg 2 waren binnen vijf dagen uitverkocht. De opbrengst gaat naar de coöperatie, maar voor ons leveren de zonnepanelen ook veel op. Ze dragen bij aan onze duurzame uitstraling én aan het energiebewustzijn van de leerlingen.” Als ‘ambassadeur van de zon’, een initiatief van de Amsterdamse Zoncoalitie, helpt Moen nu ook andere schoolbesturen enthousiast te maken voor een zonnedak. “En dat lukt aardig; steeds meer scholen stellen hun dak beschikbaar.”

De zonnedaken op IJburg College 1 en 2 bewijzen ook dat op het gebied van financiering van duurzame maatregelen veel mogelijk is. “Schoolbesturen denken vaak heel conservatief in termen van sparen, betalen en afschrijven. Maar je kunt bijvoorbeeld ook veel doen met crowdfunding of lease. Zo leasen wij onze hoogwaardige groene ICT-infrastructuur. Meteen een mooie oplossing om bij te blijven zonder elke vijf jaar alles te hoeven vervangen. Ook door gebruik te maken van alternatieve financieringsconstructies kun je dus slagen maken in verduurzaming.”

Top 3: meest duurzame schoolgebouwen volgens BREEAM-NL

ROC Friese Poort: vier sterren (81,7%)

ROC Friese Poort heeft een nieuw gebouw voor de sector Zorg & Welzijn laten ontwikkelen in Drachten. Hierin staan herkenbaarheid, overzichtelijkheid en geborgenheid centraal. Door de opzet van het gebouw, in zogenaamd ‘split level’, wordt er voor de verschillende opleidingen een eigen plek met leslokalen, praktijkruimtes en kantoorruimtes gecreëerd. In het midden van het gebouw bevindt zich een atrium met gemeenschappelijke ruimten. Het gebouw scoort met name goed in de BREEAM-NL categorieën Management, Energie en Landgebruik & Ecologie.

De Schoppe: vier sterren (72,9%)

De Schoppe in Winterswijk-Kotten is een tot cursusruimte gerenoveerde boerenschuur waar de praktijkschool voor duurzaamheid is gevestigd. De boerenschuur heeft een bruto vloeroppervlak van 200 m2. Markant punt is de warmteterugwinnning en het gebruik van aardwarmte via een 50 meter lange onderaardse buis. Deze toepassing levert een flinke besparing in het brandstofgebruik op, in dit geval van snippers van snoeihout in een cv-ketel. De muren zijn gestukt met vochtregulerende leem, de ramen en deuren bevatten drielaags glas.

Noorderpoort: drie sterren (61,2%)

Het nieuwe onderwijsgebouw van Noorderpoort in Groningen biedt onderdak aan de afdeling Automotive, Transport en Logistiek. Het gebouw bestaat uit een aantal praktijklokalen bestaande uit werkplaatsen (industrie) en theorielokalen inclusief ondersteunende ruimten (scholen). Het project wordt dan ook beoordeeld als een mix-use gebouw. Met name in de BREEAM-NL categorieën Afval en Management scoort het gebouw goed.

Gratis BouwTotaal Nieuwsbrief

Actualiteit, rubrieken met praktische informatie, inspiratie en meer: abonneer je gratis op de BouwTotaal nieuwsbrief!

Nieuwsbrief