60.000 Tiny Houses in het bos

Artikel delen

‘Nederland wil de komende jaren grote stappen zetten op het gebied van klimaatbeleid. Een deel van de oplossing wordt gezocht in het domein van agro en natuur en in vormen van natuurlijke koolstofopslag’. schrijft Guido Enthoven, directeur van het Instituut voor Maatschappelijke Innovatie in zijn rapportage ‘nieuw bos en klein wonen’. Hij ziet geweldige kansen voor Tiny Houses in nieuw bos. ‘Juist door bos te combineren met agrarische activiteiten en wonen, groeit de haalbaarheid van de plannen.’

Door: Marcel van Mierlo

Op 26 oktober 2016 werd op de Nationale Klimaattop het Actieplan Bos en Hout ondertekend. Tot de ondertekenaars behoorden vertegenwoordigers van boseigenaren, houtimporteurs, papier- en kartonproducenten, de bouwsector en natuur- en milieuorganisaties. Met de toenmalige Staatsecretaris Sharon Dijksma van het ministerie van Infrastructuur en Milieu werden heldere afspraken gemaakt over volgende stappen.

Het plan kreeg veel aandacht in de media. Met name het idee om in Nederland 100.000 hectare bos aan te leggen trok veel belangstelling. Guido is een van de kartrekkers: “Op dit moment is Nederland nog voor een belangrijk deel afhankelijk van de import van hout, waarbij het meeste hout uit Europa, Scandinavië en de Oekraïne komt. We verwachten dat de vraag naar hout de komende decennia minimaal zal verdubbelen. De aanleg van bos vermindert onze afhankelijkheid van het buitenland.”

Maar is er wel plek voor extra bossen? Hij denkt van wel: “Een kwart van de agrarische ondernemers zal de komende tien jaar zijn bedrijfsactiviteiten beëindigen, onder andere door gebrek aan bedrijfsopvolgers. Stoppende boeren willen graag hun land in eigendom houden en zoeken passende vormen die dit mogelijk maken. Hier ontstaat ruimte voor de aanleg van nieuw bos en voedselproductie en woningen.”

Bos heeft ecologische waarde, maar het valt niet mee om er ook economische waarde aan toe te kennen. Die mogelijkheid wordt groter als je denkt aan functiecombinatie. Het combineren van verschillende functies biedt interessante perspectieven. Guido denkt aan bosbouw en landbouw, bijvoorbeeld via agro forestry of voedselbossen, of aan de combinatie van bosbouw met kleinschalige recreatie of vormen van (eventueel tijdelijke) bewoning met tiny houses. “De komende jaren moet de woningvoorraad aanzienlijk worden uitgebreid, met bijzondere aandacht voor starterswoningen, ouderenwoningen, generatiebestendig wonen en het verduurzamen van woningen.”

De toenemende aandacht voor tiny houses en andere vormen van kleinschalige bewoning is hem niet ontgaan. “Enkele tientallen gemeenten experimenteren al met dergelijke vormen, zoals Almere, Den Haag, Leiden, Den Helder, Zwolle en Boekel. Ontwikkelingen rond tiny houses zijn vanuit duurzaam perspectief interessant omdat de ecologische voetafdruk van deze woningen zeer gering is, en omdat zij nieuwe mogelijkheden bieden voor passende bewoning in het landelijk gebied.”
Op het gebied van regelgeving zijn nog wel wat hordes te nemen. In Nederland zijn we sterk in het eenduidig benoemen van bestemmingen. Maar ook hier zijn kansen. “De nieuwe Omgevingswet biedt interessante aanknopingspunten omdat deze meer is toegesneden op het mogelijk maken van maatschappelijke initiatieven en het mogelijk maken van functiecombinatie. De Crisis- en herstelwet biedt nu al mogelijkheden om belemmerende regelgeving tijdelijk buiten toepassing te verklaren.

Overheden kunnen ook zelf iets doen om gecombineerde bossen mogelijk te maken. Zij kunnen bijvoorbeeld een deel van de grond die zij in eigendom hebben, transformeren naar bos. De Provincies zijn in het kader van het Natuurpact gehouden om in de periode 2016-2027 in totaal 52.000 hectare nieuwe natuur te realiseren. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben op dit moment ruim 400.000 hectare grond in eigendom buiten het bebouwd gebied en buiten het Natuurnetwerk. Guido licht dit toe: “Deze grond wordt momenteel voor een aanzienlijk deel verpacht aan boeren. Als de komende decennia 10 % van deze grond wordt omgezet in bos, leidt dat tot uitbreiding van het bosareaal met 40.000 hectare. In combinatie met vormen van (tijdelijke) bewoning leidt dit per saldo ook tot een positief financieel resultaat.”

Vol vertrouwen kijkt Guido naar de toekomst: “Een voorlopige inschatting is dat door het wegnemen van belemmerende regelgeving 20.000 hectare nieuw bos kan worden gecreëerd in combinatie met 60.000 tiny houses, bijvoorbeeld ten behoeve van starters, alleenstaanden, senioren of recreatie.”

Lees hier de complete rapportage: NIEUW BOS EN KLEIN WONEN

Gratis BouwTotaal Nieuwsbrief

Actualiteit, rubrieken met praktische informatie, inspiratie en meer: abonneer je gratis op de BouwTotaal nieuwsbrief!

Nieuwsbrief