Steigerongevallen: hoe verklein je het risico en wat als het tóch misgaat?
Steigers zijn onmisbaar in de bouw, op bijna elke bouwplaats staat er wel één. Maar waar gebouwd wordt op hoogte, schuilt ook gevaar. Zelfs als je heel voorzichtig doet, is er kans op een ongeval, soms met ernstige gevolgen. Hoe ontstaan dit soort ongelukken eigenlijk, wie is er aansprakelijk en hoe kun je de kans op een ongeval verkleinen? In dit artikel duiken we hier dieper in.
Veel voorkomende oorzaken
Elk ongeluk is anders. Er zijn veel factoren die een rol kunnen spelen. Hieronder noemen we wat verschillende mogelijke oorzaken van een steigerongeval:
– Verliezen van evenwicht: Een misstap is zo gemaakt. Iemand die zich licht in het hoofd voelt, struikelt over losliggend materiaal of uitglijdt over een natte vloer, kan zijn evenwicht verliezen. Zonder goede leuningen of valbeveiliging is een ongeval dan snel een feit.
– Onjuiste opbouw: Er zijn duidelijke regels over hoe je een steiger opbouwt. Volg je deze richtlijnen niet? Dan kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Veelvoorkomende problemen zijn het ontbreken van randbeveiliging, onvoldoende verankering of het overslaan van borgpennen en diagonalen. De steiger kan hierdoor onveilig zijn en/of zijn stabiliteit verliezen.
– Onzorgvuldig gebruik: Soms worden steigers op manieren gebruikt waarvoor ze niet bedoeld zijn. Er wordt dan bijvoorbeeld gewerkt met te zware lasten of geklommen op onderdelen die daar niet voor bedoeld zijn. Ook het verplaatsen van een steiger, terwijl er nog iemand opstaat, kan levensgevaarlijk zijn.
– Slechte staat van onderdelen: Versleten vloerdelen, verbogen frames of beschadigde koppelingen kunnen de draagkracht en veiligheid van de steiger aantasten.
– Niet waterpas geplaatst: Een steiger moet altijd stabiel én waterpas staan. Zeker bij rolsteigers, die vaak razendsnel snel worden opgebouwd, wordt dit soms vergeten.
– Te grote afstand tot de gevel: Is er een flinke afstand tussen de steiger en de gevel? De kans op vallen wordt hierdoor vergroot. Werknemers moeten zich dan namelijk ver overstrekken of improviseren met gevaarlijke tussenoplossingen.
Hoe kun je de kans op een ongeval verkleinen?
Helemaal voorkomen is helaas onmogelijk, maar er zijn gelukkig wel verschillende manieren waarop je de kans op een steigerongeval kunt verkleinen. Veilig werken gaat en staat bij het volgen van alle richtlijnen. Laat steigers bijvoorbeeld altijd opbouwen door gecertificeerde professionals en gebruik daarnaast alleen goedgekeurde valbeveiliging en klimmiddelen.
Staat de steiger op zijn plek? Controleer deze dan altijd voor het begin van elke werkdag. Is hij nog stabiel, compleet en onbeschadigd? Zitten de werkvloeren, dwarsverbindingen en leuningen stevig vast? Gebruik eventueel een controlelijst, zo vergeet je niets te checken. Zorg er ook voor dat de steiger nooit verplaatst wordt als er iemand op staat of wanneer er losse spullen op liggen.
Wat als het tóch misgaat?
Wat als het ondanks alle voorzorgsmaatregelen tóch misgaat? Wie is er dan aansprakelijk voor letselschade bij een werknemer, of voor schade aan omstanders of hun eigendommen? In de meeste gevallen is dat de werkgever. Volgens de wet heeft de werkgever namelijk een zorgplicht om een veilige werkomgeving te creëren.
Deze aansprakelijkheid hangt natuurlijk wel af van de specifieke situatie. Als een werkgever kan aantonen dat hij de zorgplicht erg serieus neemt, kan de aansprakelijkheid (deels) vervallen. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin een werknemer bewust tegen alle afspraken en waarschuwingen in onveilig handelt op een goedgekeurde, gecontroleerde en veilige steiger.
Werk je als zzp’er volledig zelfstandig met je eigen materiaal, zonder leiding en toezicht van een aannemer? Dan kun je zélf aansprakelijk worden gesteld voor schade die je tijdens het werk veroorzaakt aan anderen, bijvoorbeeld lichamelijk letsel of schade aan hun eigendommen. Als zelfstandige in de bouw is een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering voor zzp’ers daarom zeker het overwegen waard. Die dekt schade die jij, of je gereedschap, per ongeluk toebrengt aan derden. Daaronder vallen ook letselschade en gevolgschade.
Voorkomen is beter dan genezen
Ongevallen met steigers kunnen flinke gevolgen hebben. Door goed op te letten, duidelijke afspraken te maken en je verzekeringen goed te regelen, voorkom je veel narigheid. Veilig werken begint bij voorbereiding en bewust omgaan met risico’s. Zo bescherm je niet alleen jezelf, maar ook de mensen om je heen.
