Nederlandse betonsector aantoonbaar duurzaam

Tekst: ing. Frank de Groot
Beeld: Betonhuis.nl

De Concrete Sustainability Council (CSC) is een internationale koepelorganisatie die de betonsector wereldwijd helpt bij het verder verduurzamen van de keten. Met het CSC-Duurzaamheidsverslag 2024 laat Betonhuis zien hoe ook de Nederlandse betonsector aantoonbaar voldoet aan de internationale standaard voor duurzaamheid. Betonhuis publiceert dit verslag in haar rol als Regional Scheme Operator (RSO) van de CSC. Als RSO ondersteunt Betonhuis Nederlandse bedrijven actief bij het behalen van hun certificaat. Dat doen ze samen met certificerende instellingen als Kiwa, SGS en SKG-IKOB.

CSC-certificering

Een CSC-certificering vraagt om inzet op het gebied van milieumanagement, sociale verantwoordelijkheid en de traceerbaarheid van grondstoffen. Bedrijven die dit certificaat behalen tonen aan dat de sector serieus werk maakt van een duurzame toekomst.

Het CSC-certificaat wordt toegekend op vier niveaus:

• Bronze: Basisniveau, dekt minimale duurzaamheidseisen.
• Silver: Meer focus op energie-efficiëntie en verantwoord grondstoffengebruik.
• Gold: Strenge eisen voor CO₂-reductie en sociale verantwoordelijkheid.
• Platinum: Hoogste niveau, volledig geïntegreerde duurzaamheid en maximale transparantie.

Hoe hoger het niveau, hoe strenger de eisen. Bedrijven kunnen daarnaast aparte modules behalen voor verantwoord ingekocht cement en toeslagmaterialen, mits zij CSC-Silver hebben.

Bij een CSC-certificering vertaalt elk niveau zich naar een bepaald puntenaantal dat een betonproducent moet behalen. Het CSC-certificeringssysteem werkt met een score op verschillende duurzaamheidsonderdelen: Management (M), Milieu (E), Sociaal (S), Economisch (B) en

Toeleveringsmaterialen (C). De puntendrempels voor elk niveau zijn:

• Bronze: Minimaal 55% van de totale punten.
• Silver: Minimaal 70% van de totale punten.
• Gold: Minimaal 85% van de totale punten.
• Platinum: Minimaal 95% van de totale punten.

Monitoringstool

Opdrachtgevers, toeleveranciers en bouwbedrijven werken samen aan een CO₂-neutrale en circulaire betonsector in 2030. Dit doel is vastgelegd in het Betonakkoord van 2018. Om te volgen of de doelen uit het Betonakkoord worden gehaald, is monitoring onmisbaar. Daarom ontwikkelden het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de partijen uit het Betonakkoord en Betonhuis gezamenlijk de Monitoringstool; exclusief voor Nederland. Deze gratis applicatie verzamelt en verwerkt branchegegevens en milieudata binnen de sector. De tool ondersteunt en monitort milieuprestaties via Life Cycle Analyses (LCA’s). Inmiddels draait deze tool na een pilotjaar (2021) drie jaar.

Het aantal bedrijven dat deelneemt aan de monitoringstool neemt gestaag toe:

Nieuwe dataset in de Monitoringstool

Sinds begin 2025 is een vernieuwde versie van de Monitoringstool beschikbaar, met verbeterde CO₂-berekeningen, uitgebreider documentbeheer en een overstap naar dataset A2, met geactualiseerde milieufactoren die aansluiten bij Europese LCA-standaarden. Tot 2019 bestond de dataset impactcategorieën uit elf categorieën, aangeduid als ‘set A1’. Met de herziene Europese norm, de EN15804+A2, is een nieuwe dataset van negentien impact categorieën geïntroduceerd, bestaande uit nieuwe en verfijnde bestaande categorieën.

De vernieuwde versie verhoogt de betrouwbaarheid van de resultaten, al kunnen uitkomsten hierdoor iets verschuiven ten opzichte van eerdere jaren. Uit de gegevens blijkt dat de sector gestaag vooruitgang boekt. Steeds meer bedrijven nemen deel aan de monitoring en behalen hogere certificeringsniveaus.

LCA

De betonindustrie brengt via de LCA de milieubelasting van haar producten in kaart. Uit de gegevens over 2024 blijkt dat het merendeel van de milieubelasting plaatsvindt tijdens de grondstofwinning (89%), gevolgd door transport naar de fabriek (8,5%) en productie (2,5%). Dit geldt voor betonmortel, constructief prefab en niet-constructief prefab. Hoewel de impact van grondstofwinning relatief groot is, laten deze cijfers ook zien dat de betonindustrie actief werkt aan het verbeteren van processen, het gebruik van secundaire grondstoffen en efficiënter transport om de milieubelasting verder te beperken.

Ontwikkeling van de CO2-uitstoot per m³ beton (op basis van massa 2.350 kg) volgens CSC-opgaven. Voor 2022 en 2023 is gebruikgemaakt van dataset A1 (elf impactcategorieën), voor 2024 van de vernieuwde dataset A2 (negentien impactcategorieën). Tijdens de Algemene Vergadering van het Concrete Sustainability Council (CSC) werd bevestigd dat Nederland met deze CO2-data koploper is onder alle deelnemende landen waar CSC is geïntroduceerd. (Oranje is Betonmortel, Groen is Constructief Prefab en Rood is Niet-Constructief).

Visie Betonhuis

In het duurzaamheidsverslag presenteert Betonhuis ook haar visie op de toekomst van CSC. “CSC is een sterk systeem, maar de toekomst vraagt om meer”, aldus Remco Kerkhoven, adviseur Betonhuis en auteur van het duurzaamheidsverslag. “We moeten van intenties naar meetbare prestaties: van lineair naar circulair.”

Hoewel het keurmerk een stevig fundament biedt voor transparantie en maatschappelijk verantwoord ondernemen, pleit Betonhuis voor verdere aanscherping:

• Veranker CO₂-reductie en circulariteit structureel in de certificering.
• Certificeer op feitelijke resultaten, niet alleen op het vastleggen van beleid.
• Betrek de volledige keten, inclusief alle grondstofleveranciers.
• Sluit meer aan bij Europese regelgeving.