Gevels: wat kan ik hergebruiken?

9 maart om 11:00 door BouwTotaal

Het vrijkomen van gevelmaterialen kan het gevolg zijn van de sloop van een gebouw, gevelvervanging of ingrijpend onderhoud. Wat zijn de mogelijkheden van hergebruik van gevelmaterialen van hout, aluminium, kunststof of staal? Wat kunnen we met vlakglas, hang- en sluitwerk en dorpels? De kenniskaarten van de Circulaire Geveleconomie geven inzicht in het sluiten van de kringlopen in de gevelsector. Een onderdeel daarvan is hergebruik na sloop.

Foto: Wicona.

Tekst: ing. Frank de Groot

De kenniskaarten van de Circulaire Geveleconomie (zie kader) bieden inzichten, praktische stappen en concrete ‘quick wins’ om vandaag al circulair aan de slag te gaan. Elke kaart is ontwikkeld om ontwerpers, producenten, gevelmontagebedrijven en opdrachtgevers te helpen met keuzes die bijdragen aan een toekomstbestendige gevel.

Overzicht Kenniskaarten

Introductie Circulaire Economie. In de introductiekaart wordt besproken hoe de Circulaire Geveleconomie werkt aan een landelijk retoursysteem voor gevels, waarin producenten en ketenpartners samen de verantwoordelijkheid nemen om gevels circulair te ontwerpen, gebruiken en hergebruiken.
R-Ladder. In de kenniskaart over de R-ladder wordt uitgelegd hoe je met strategische keuzes circulair kunt omgaan met gevelelementen, van Refuse tot Recover.
Kringloopkaarten hout, aluminium, kunststof, staal, vlakglas, hang- en sluitwerk en dorpels. In deze kenniskaarten over de kringloop van diverse materialen wordt de technische kringloop uitgelegd en hoe je circulair kansen kunt benutten.
Kenniskaart oppervlaktebehandeling. In deze kenniskaart over coatings lees je hoe verschillende soorten oppervlaktebehandelingen, van metallische, organische en anorganische deklagen, bijdragen aan het verlengen van de levensduur van gevelelementen.
Kenniskaart Circulair Ontwerpen. In deze kenniskaart lees je hoe zes ontwerpstrategieën bijdragen aan circulair bouwen en het verlengen van de levensduur van gevelelementen.
Praatplaat. In deze kenniskaart lees je hoe bedrijven met circulaire strategieën uit de R-ladder concreet aan de slag kunnen in samenwerking met hun hele keten.

Circulaire Geveleconomie

De Circulaire Geveleconomie is een initiatief van vijf brancheorganisaties in de gevelbouw: de Vereniging Metalen Ramen en Gevelbranche (VMRG), Vereniging Kunststof Gevelelementenindustrie (VKG), Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie (NBVT), Bouwend Nederland Vakgroep GLAS, Vlakglas Recycling Nederland (VRN) en Algemene Branchevereniging Hang- en Sluitwerk (VHS).

Akkoord Circulaire Geveleconomie

Op 1 februari 2024 heeft de gevelbranche met de Rijksoverheid het Akkoord Circulaire Geveleconomie getekend. Er zijn afspraken gemaakt over de ambities, doelstellingen en activiteiten richting 2030.

Het streven is minimaal alle materialen in de kringloop van gevelelementen te behouden en bij voorkeur op dezelfde materiaalkwaliteit en waar mogelijk als geheel of in product(delen) te hergebruiken. Dat betekent dat we de kwaliteit van gevels zo hoog mogelijk moeten houden. Daarnaast moeten we gebouwen zo ontwerpen dat deze eenvoudig zijn te demonteren om producten ‘schoon’ te kunnen hergebruiken of recyclen. Ook is de inrichting van een hele retourlogistiek van belang.

Doelen

Om te komen tot een landelijk beheersysteem voor gevels om de kringlopen te sluiten zijn de doelen:

Behoud van kwaliteit. Behoud van een zo hoog mogelijke kwaliteit van de gevels, gevelproducten en -materialen voor een volgende cyclus in de biologische en/of technische kringloop. Zo mogelijk maakt, dat wat onderdeel uitmaakte van de gevel, in een volgende cyclus weer onderdeel uit van de gevel.
Vervanging primair materiaal. Het gebruik van primaire materialen in producten voor (nieuwe of geoogste) gevels is in 2030 waar mogelijk vervangen door:
- secundaire materialen en/of,
- hernieuwbare grondstoffen en/of,
- hergebruik van gevels of gevelproducten.
Inzet in een volgende cyclus. Ten aanzien van grote onderdelen van gevels, gevelproducten en gevelmaterialen na het eind van de levensduur van gevels (uit bestaande voorraad) is het doel in 2030:
- Voor herwinbare materialen: gemiddeld 90% recyclen of hergebruiken.
- Voor hernieuwbare materialen: een aanvang met cascaderen en/of hergebruik.
CO₂-reductie en klimaat impact. Een CO₂-reductie van 200 kton CO₂-eq per 2030 ten opzichte van het scenario ‘ongewijzigd handelen’ zoals vastgesteld in 2019.

R-ladder

De Circulair Geveleconomie hanteert onder andere het model van de ‘R-ladder’. Deze bestaat uit tien basis strategieën die in het Engels allemaal met een R beginnen. Daarbij is Refuse de beste circulaire oplossing en Recover de minst gewenste oplossing.