Tuinpaviljoen van Byró
Tuinpaviljoen dient als toevluchtsoord in de grote stad. Het paviljoen ligt in het hart van een grote tuin, is geschikt voor vrijetijdsbesteding en biedt de mogelijkheid om af en toe te overnachten.

Tekst: Ir. Marcel van Mierlo
Beeld: Alex Shoots Buildings
Studio BYRÓ architekti heeft het paviljoen ontworpen voor een bijzondere locatie in Praag, nabij de rivier de Moldau. De klanten hadden een grote tuin in het midden van de stad ontworpen op slechts tien minuten lopen van hun appartement. Als ze in hun tuin zijn, willen ze zoveel mogelijk tijd buiten doorbrengen. De betrokken architecten Jan Holub en Tomáš Hanus weten het nog goed: “Deze klanten kwamen bij ons met een specifieke en misschien enigszins paradoxale opdracht. Ze wilden een nieuw bouwwerk op de plek van het oorspronkelijke vervallen huisje. Maar tegelijkertijd wilden ze de tuin niet buiten sluiten. Het gebouw moest slechts bescheiden ruimte bieden, voornamelijk bij slecht weer, en af en toe overnachtingen in de zomermaanden mogelijk maken. In het winterseizoen moest het huisje ook ruimte bieden voor het opslaan van planten.”


Verbinding met tuin
De architecten wilden het gebouw zo nauw mogelijk verbinden met de omliggende tuin: “We bedachten een opvouwbaar paneel waarmee één kant van het huis volledig kan worden geopend. Op deze manier gaat het interieur naadloos over in de buitenruimte, waarbij de tuin het gebouw binnendringt. Er ontstaat een soort tuinloggia.” Wanneer de polycarbonaatwand open is, fungeert deze ook als een dak. Hierdoor kan de overdekte ruimte, waar je kan verblijven tijdens regenachtig weer, worden vergroot. Het vouwmechanisme van het paneel bestaat uit stalen kabels, katrollen en contragewichten, waardoor het voor één persoon gemakkelijk is om de hele gevel te openen.
Het tuinpaviljoen is opgeleverd in 2023, heeft een bebouwd oppervlak van 16 m2 en een bruikbaar vloeroppervlak van 20 m2. Het huisje bevindt zich op de fundering van het originele houten huisje. Op de locatie vind je naast de grote tuin, ook kassen, prieeltjes en verschillende andere kleine huisjes, die voornamelijk dienen als opslag en faciliteiten voor de individuele tuinen. De totale perceeloppervlakte van de locatie is 5.130 m2. “Deze huisjes lijken erg op elkaar, meestal zijn ze donker en bijna raamloos, en bezitten ze een romantische, imperfecte en onregelmatige kwaliteit. We hebben geprobeerd het karakter van de omgeving te integreren in het nieuwe gebouw, dat is gemaakt van donker, gebrand, hout (Shou-sugi-ban techniek) met een natuurlijke onregelmatige structuur. Door de gesloten luiken komt het overeen met de rustige objecten in de omgeving.”

Houtconstructie
Het gebouwtje is ontworpen als houtconstructie. De binnenmuren zijn gepleisterd en de achterwand, met een geïntegreerde boekenplank en een ladder die naar de bovenverdieping leidt, is bekleed met hout. “De constructie van de bibliotheek en de bovenverdieping is gemaakt van houten latten om een subtiel interieur te creëren dat natuurlijk licht doorlaat. Dankzij ramen die in drie richtingen zijn georiënteerd in combinatie met het polycarbonaatpaneel, verandert de lichtsfeer in het gebouw gedurende de dag. Zelfs als het gesloten is, voelt de binnenruimte niet krap aan.”
De afmetingen van de plattegrond zijn 3 x 5 meter en de hoogte van het gebouw is iets minder dan 5 meter. Het gebouw is niet aangesloten op nutsnetwerken en heeft alleen een fotovoltaïsch paneel, dat het basiselektriciteitsverbruik in het gebouw verzorgt en de verlichting.
Bron: byro.cz





Wat kunnen we leren van Byró
Als je binnen en buiten wilt integreren en extra overdekte buiten ruimte wilt maken, kan je ervoor kiezen om je gevel omhoog te klappen en er een dak van te maken. Het tuinpaviljoen, ontworpen door Byró, heeft zo’n ingenieuze constructie, die de buitengevel volledig weg vouwt en daardoor een dakje boven het terras tovert.
BouwTotaal en Slim Ruimtegebruik
Sinds 2013 laat ir. Marcel van Mierlo in BouwTotaal oplossingen zien van slim ruimtegebruik. Inmiddels zijn al meer dan 100 kleine gebouwtjes door hem in de spotlights gezet, variërend van Tiny Houses tot tuinkantoortjes en van muziekstudiootjes tot ruimte voor mantelzorg. De eerste 60 artikelen zijn verzameld in drie rijk geïllustreerde hardcover bundels met ieder 20 uitgewerkte projecten. SLIM RUIMTEGEBRUIK 2 en 3 zijn ook verkrijgbaar als e-book. Meer informatie vindt u op: SLIMRUIMTEGEBRUIK.NL.
Marcel houdt van zeilen, bijen en kleine gebouwtjes en heeft een apart podium opgericht voor kleine bouwsels, zo klein dat ze soms zelfs in de tuin passen: www.levenintuinen.nl. Hij heeft in 2017 samen met Tiny House pionier Marjolein Jonker het platform TinyFindy opgericht, waar vraag en aanbod van Tiny Houses elkaar vinden. In november 2025 heeft TinyFindy de publieksprijs ´Website van het Jaar´ gewonnen, die jaarlijks wordt uitgereikt aan de beste websites van Nederland. TinyFindy heeft gewonnen in de categorie Huisvesting en de titel Beste Website van het Jaar 2025 gekregen.