Bouw- en infrasector start uniek onderzoek naar het risico op hitte en uv-straling op projectlocaties

Midden juli 2026 start een consortium van onderzoeksinstituten, bouwbedrijven en de sectororganisatie het eerste landelijke onderzoek dat in kaart brengt wat de impact is van hitte en uv-straling voor mensen op de projectlocatie. Ook wordt gekeken hoe het risico goed ingeschat en beheerst kan worden. Het onderzoek levert adviezen en hulpmiddelen op om de gezondheid van vakkrachten in de Bouw & Infra beter te beschermen.

Gezondheid onder druk

Aan dit onderzoek werken mee: onderzoeksinstituut TNO, de internationale NGO La Isla Network, kennisinstituut Volandis en diverse bouwbedrijven. Het onderzoek wordt gefinancierd door ZonMw, binnen het programma voor vernieuwende arbozorg. Dat is belangrijk, want de gezondheid en productiviteit van vakmensen staat onder druk.

Risico’s in kaart brengen

Het consortium ontwikkelt een systeem voor risicobeoordeling en -management dat Nederlandse weergegevens (hittekracht en de zonkracht) vertaalt naar risico’s door deze te koppelen aan hoe mensen op de bouwplaats daadwerkelijk werken: hoe fysiek zwaar het werk is, welke (beschermende) kleding de werknemers dragen, hoe uitgedroogd iemand is.

Dat levert een praktisch besliskader op voor de bouw- en infrasector, dat bijvoorbeeld kan worden gebruikt bij de werkvoorbereiding en planning of om risico’s tijdens het werk op de bouwplaats vroegtijdig te signaleren. Ook worden leermodules voor het meten van hitte en uv-straling en checklists voor arboprofessionals gemaakt, net als informatiemateriaal voor werknemers. De uitkomsten geven ook andere sectoren in Nederland en bouwbedrijven elders in Noord-Europa inzicht in gezondheidsrisico’s door hitte en uv-straling waar hun mensen nu al mee te maken hebben en geeft advies hoe hiermee op het werk om te gaan.

Meten op projectlocaties

In juli 2026 gaan onderzoekers van TNO en La Isla Network aan de slag op projectlocaties van bouwbedrijven. Dit gebeurt bij woningbouw en wegwerkzaamheden. Met draagbare sensoren en bewezen meetmethoden brengen ze in kaart wat mensen op de projectlocatie werkelijk meemaken: er wordt gemeten hoe warm en zonnig het is op de projectlocatie, hoe zwaar het werk het lichaam belast, hoe hoog de lichaamstemperatuur van mensen oploopt, of mensen genoeg drinken en hoe ze zich gedragen als het heet is.

Matthijs Nieuwenhuis, Director of European Development bij La Isla Network: “De hitte stijgt snel, en dat is een serieus gevaar voor mensen die elke dag hard werken. “Niemand zou ziek moeten worden door het werk dat hij of zij doet. Het goede nieuws is dat het te voorkomen is. De afgelopen tien jaar hebben we op meerdere continenten wetenschappelijk onderzoek gedaan en interventies ontwikkeld die mensen beschermen. Die kennis en ervaring zetten we nu ook in Nederland in.”

Bouw- en infrasector neemt het voortouw

Bouwbedrijven openen hun projectlocaties en betrekken hun mensen bij het onderzoek. Ze weten: wie nu investeert in gezonde arbeidsomstandigheden, beschermt ook de toekomst van de sector. Sectororganisatie Volandis zorgt ervoor dat de uitkomsten landen waar ze nodig zijn, bij bouwbedrijven door heel Nederland.

Fred Boots, bedrijfsarts bij Volandis, benadrukt het belang van dit onderzoek voor de hele sector en hoe de resultaten hun weg vinden naar de bouw- en infrasector. “Het is vooral belangrijk om werkgevers en werknemers te wijzen op drie maatregelen die ze kunnen nemen om veilig te werken bij warmte en hitte: weren, kleren, smeren.” De uitkomsten van het onderzoek maken het mogelijk om deze maatregelen nog beter toe te passen.

Bevorder veilig werken bij warmte en hitte

En dat maakt veilig werken bij warmte en hitte makkelijker. “Neem bijvoorbeeld water mee, drink iedere vijftien minuten en controleer je urinekleur”, aldus Boots. “Werk daarnaast beschut tegen de zon, draag kleding en een zonnebril die je beschermt tegen uv-straling. Maar ook: plan het werk slim, zoek bij klachten een koele plek op. Het onderzoek moet nog meer inzicht geven in wat werkgevers en werkgevers kunnen doen om veilig te werken.”