Assemblageplaats
De bouwplaats wordt in toenemende mate een assemblageplaats. Pakweg vijftien jaar geleden sprak ik een specialist binnen Nieman Raadgevende Ingenieurs, die toen al onderzoek deed naar de kwaliteitsborging van aansluitingen op de bouwplaats bij volledige prefabricage van een woning. Want die aansluitingen worden steeds kritischer.
Prefab elementen of zelfs complete units hebben een hoge kwaliteit doordat ze onder gecontroleerde omstandigheden in de fabriek zijn vervaardigd. Maar de assemblage op de bouwplaats is lastiger te beheren dan de productie in een fabriekshal of werkplaats. Op de bouwplaats hebben we andere uitdagingen, zoals ongunstige weersomstandigheden, logistieke problemen door verkeerscongestie, minder gunstige arbeidsomstandigheden en wellicht meer hinder van stof en zand. Maar we moeten wel luchtdicht bouwen, zonder koudebruggen. Alsof we high-tech onderdelen in een zandbak met veel wind en regen op een printplaat willen solderen. Er worden dus hoge eisen gesteld aan het assemblageproces.
Beter imago
Een voordeel van verregaande prefabricage is in ieder geval dat de bouwplaats steeds schoner wordt. In het uiterste geval bestaat een woning uit een aantal units. Stekkerklaar, waarbij de woning snel is aan te sluiten op de nutsvoorzieningen. Na plaatsing nog de dakpannen erop en de aansluitnaden afwerken. Daardoor is er veel minder restafval en er zijn nauwelijks nog losse bouwmaterialen. Daarnaast moeten we steeds meer emissievrij werken met elektrisch materieel, waardoor bouwplaatspersoneel geen hinder meer heeft van schadelijke uitstoot.
Verder lopen (hoofd)uitvoerders steeds vaker met een tablet rond, in plaats van een notitieboekje en mobieltje. Real-time kunnen ze hiermee het proces volgen en sturen. Wellicht zien we straks zelfs bouwplaatspersoneel met een VR-bril, waarbij ze projecties zien die aangeven wat ze precies moeten doen.
De bouwplaats als assemblageplaats met hypermoderne apparatuur en een hoge automatiseringsgraad. Dat moet toch ook aantrekkelijk zijn voor jongeren? De bouwplaats als speelplaats voor jongeren met een MBO- of HBO-opleiding! Resumerend denk ik daarom dat de transitie van de bouwplaats – met veel aandacht voor gezond en veilig werken – de bouw toekomstbestendig zal maken.
