Geluidsisolatie inpandige woningtoegangsdeuren zonder hal

Met de toenemende bouw van compacte appartementen en studio’s met vloeroppervlakten tussen de 25 en 40 m² vervalt de deur tussen de hal/corridor en het woon-/leefgedeelte vaak. Daardoor kan er zo efficiënt mogelijk met het beschikbare vloeroppervlak worden omgegaan. Dit betekent dat de voordeur als enige barrière fungeert tegen geluidsoverdracht tussen de gezamenlijke gang (de corridor) en de woonruimte van een appartement. Maar ook bij een traditionele indeling met haldeur wil je met de buitendeur zoveel mogelijk geluid tegenhouden.

In woonsituaties is geluidsoverlast een grote bron van ergernis en bederf van woongenot. Voor werknemers of zzp’ers die veel thuis werken heeft geluid op de werkplek bovendien een negatieve invloed op het werkklimaat, maar het vermindert ook duidelijk het concentratievermogen en de productiviteit. Er worden dus door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) geluidseisen gesteld aan de uitwendige scheidingsconstructie van verblijfsgebieden in onder meer woningen. Er zijn daarnaast geen wettelijke geluidsisolerende eisen voor niet-woongebouwen vastgelegd. In de renovatiesector geldt dan nog het rechtens verkregen niveau en is vaak sprake van geluidsoverlast.

Eisen Bbl

Het Bbl stelt meerdere geluidseisen. Het gaat bij deuren om de waarde voor luchtgeluid, niet te verwarren met contactgeluid. Eenvoudig gezegd is de minimale eis voor luchtgeluidsisolatie voor een woningtoegangsdeur die grenst aan een gemeenschappelijke corridor (besloten ruimte) 52 dB. Vanwege het wegvallen van de tussendeur kan echter vaak niet worden voldaan aan deze eis voor luchtgeluidsisolatie. Dit maakt de keuze voor de deurset, met de passende geluidsisolatiewaarde voor de situatie waarbij deze deuren direct vanuit een gemeenschappelijke corridor toegang bieden tot de verblijfsruimte van een appartement, niet eenvoudig.

Het Bbl verwijst voor geluidsisolatie (net als voorheen het Bouwbesluit) naar NEN 5077. Dit is een bepalingsmethode waarbij de akoestische prestatie wordt berekend aan de hand van een aantal factoren: een praktijkmeting van de geluidsisolatie tussen de corridor (waar de geluidsbron zich bevindt) en de woonruimte, de afmetingen en isolatiewaarden van de gangwand (met deur/kozijncombinatie) en een vastgesteld deel van het volume (oppervlakte x hoogte) van de ontvangstruimte (de woonruimte). De waarde waarin de luchtgeluidsisolatie tussen deze twee ruimten wordt uitgedrukt is de DnT,A,k. Hoe hoger de DnT,A,k, hoe beter het geluid tussen twee ruimten geïsoleerd moet worden.

De geluidwerendheid van deur/kozijnsets wordt echter als constructieonderdeel in Rw,p weergegeven. Dit is een in het laboratorium gemeten geluidsisolatie van de functionele deur/kozijncombinatie, zoals in de praktijk. Dus dat sluit niet aan op het Bbl, die op het niveau van de ruimte (verblijfsgebied) in DnT,A,k gespecificeerd wordt. Dit leidt in de praktijk tot misvattingen en discussies tussen fabrikanten, afnemers en uitvoerende partijen. Het gevolg: faalkosten en gemis aan het verlangde wooncomfort.

Bij compacte appartementen en studio’s vervalt vaak de deur tussen de hal/corridor en het woon-/leefgedeelte. Hierdoor neemt het risico op geluidsoverlast toe.

Eis Bbl overbodig hoog?

Uit praktijkervaring en een recent gepubliceerde internationale technische specificatie (ISO) blijkt dat de eis van 52 dB in veel gevallen niet noodzakelijk is en gekozen kan worden voor gangbare deuren met een Rw,p waarde van 37 of 42 dB. De internationale akoestische technische specificatie ISO/TS 19488 uit 2021 biedt een kader voor akoestische classificatie van woongebouwen. Aan dat document is tussen 2009 en 2021 gewerkt door meer dan 90, voornamelijk Europese, akoestisch specialisten. De richtlijn maakt onderscheid tussen appartementen met en zonder entreehalletje. Hierin zit het verschil met het Bbl waarin dat onderscheid niet gemaakt wordt.

De vereisten uit het Bbl voor deur-kozijncombinaties zijn dan onevenredig zwaar. Voor DnT,A,k 52 dB zou de luchtgeluidisolatie van deur Rw,p 55 – 60 dB moeten bedragen. Dat is voor deuren niet realistisch en bovendien niet nodig voor een prettig woonklimaat. Dat laatste wordt onderbouwd doordat in de praktijk de meeste projecten worden uitgevoerd met deur-kozijncombinaties met een lagere waarde zoals 42 dB of 37 dB, zonder dat daarbij noemenswaardige klachten bekend zijn. Hierdoor worden in de praktijk vaak (al dan niet met goedkeuring van de gemeente) lagere waarden toegepast, afhankelijk van de situatie. Dit veroorzaakt verwarring bij ontwerpers, fabrikanten en toezichthouders.

Nauwkeurige montage

De totale geluidsisolatie van de deurset (Rw,p) is afhankelijk van de nauwkeurigheid van montage en het afdichten van naden en kieren. Zelfs deuren die aan de minimale Rw,p-eis voldoen, kunnen slecht presteren door een onjuiste en onnauwkeurige montage van deur, kozijn of wand. Afhankelijk van de nauwkeurigheid van montage en afdichten van naden en kieren wordt hiervoor een waarde van enkele dB’s ten opzichte van de laboratorium waarde gehanteerd. Indien de montage met zorg wordt uitgevoerd, is de aftrek die nodig is ten opzichte van de laboratorium waarde beperkt. Let hierbij op de volgende zaken:

• Zorg dat alle aansluitingen tussen wand, vloer, plafond en kozijnen zorgvuldig worden afgewerkt met blijvend elastisch materiaal, zoals in de verwerkingsvoorschriften van de fabrikant vermeld.
• Zorg dat wanden en kozijnen in het lood worden gesteld.
• Let vooral op de aansluitingen van deurkozijnen aan de woningscheidende wand. Openingen leiden hier vaak tot geluidslekken.
• Een goede kierdichting vereist nauwkeurige uitvoering en kwaliteitscontrole op de bouwplaats.

Vooraf goedkeuring vragen

Controlerende instanties keuren veelal lagere waarden goed voor kleinere appartementen als de algemene bouwkwaliteit voldoende is om geluidshinder te minimaliseren. Dit biedt flexibiliteit, maar benadrukt het belang van een goede afstemming tussen ontwerp en uitvoering. Daar waar afgeweken wordt van de Bbl-eisen is goedkeuring uiteraard vereist. Door het alternatief vooraf ter goedkeuring aan het bevoegd gezag voor te leggen, voorkom je discussies bij of na de oplevering en beperk je het risico op herstelkosten of uitstel van oplevering. Schakel – indien nodig – een akoestisch adviseur in voor projectspecifieke advisering en een maatwerkoplossing.

GND is de overkoepelende organisatie van toonaangevende Nederlandse houten deurenfabrikanten die een gegarandeerde kwaliteit bieden.