‘Verbeteren van digitalisering bouwproces doe je gezamenlijk’

Bouwen in BIM (Bouw Informatie Model) met kalkzandsteen. Vanuit VNK zijn er op dit terrein belangrijke stappen gezet. Er is een speciale Informatieleveringsspecificatie (ILS) opgetuigd, die voor het modelleren van kalkzandsteen een verdieping is van de BIM Basis ILS. Deze Basis ILS geeft alleen generieke regels voor onder meer constructieve bouwmaterialen.
Christel: “De Kalkzandsteen ILS is de basis voor een beter functionerend BIM-model. Klanten die met kalkzandsteen wanden modelleren, krijgen hiervoor dankzij de Kalkzandsteen ILS specifieke richtlijnen.”
Over installatiesparingen geeft de Kalkzandsteen ILS bijvoorbeeld de volgende informatie:

• Minimale afmeting sparingen 200 x 200 mm
• Minimaal 70 mm kalkzandsteen boven sparingen, anders sparing doortrekken naar verdiepingsvloer
• Ronde sparingen niet mogelijk, hiervoor vierkante sparing met speling modelleren
• Sparingen modelleren conform Basis USO

(download of bekijk de complete ILS)

Christel: “Een ander voorbeeld. In de Kalkzandsteen ILS staat, dat je geen gecombineerde wanden mag modelleren. Als je alle onderdelen van een gevel – de gevelbekleding, de isolatielaag en de kalkzandsteen wand – als één object hebt getekend, kunnen wij dat niet importeren in ons tekenprogramma. Wil de klant dat wij het model gebruiken als basis voor het uittekenen van de wanden, dan moet de kalkzandsteen wand als losstaand object getekend worden.”

Inspelen op verschillende niveaus

Niet elke klant is even ver op het pad van digitalisering en BIM. Hoe gaat Calduran daarmee om?
Christel: “We zijn daar heel flexibel in. Het is nu eenmaal zo dat we in een digitaliseringsfase verkeren waarin er onderling vaak grote verschillen zijn. Overigens hoeft een onvolledige gedigitaliseerde bestelling niet per se te liggen aan een beperkt automatiseringsniveau van de klant. Deze kan ook afhankelijk zijn van wat partners als constructeurs of architecten op dit terrein presteren. Maar we kunnen er in de meeste gevallen wel een mouw aan passen.”

Scenario’s

Voor een optimaal rendement van digitalisering zijn de omstandigheden waaronder het bouwproces tot stand komt van belang.
Christel: “In een situatie waarin het werk uitgevoerd wordt in bouwteamverband en onder een Design en Buildcontract is het uitgangspunt optimaal. Je bent dan gezamenlijk in staat om te anticiperen op vrijwel alle mogelijke fouten. Bovendien kun je alle fasen in kaart te brengen: het voorlopig ontwerp, definitief ontwerp, de uitvoering, het beheer en onderhoud en ten slotte ook de sloop en het hergebruik van de onderdelen en materialen. Voorwaarde is wel dat alle partijen, die met hun kennis en kunde invloed kunnen uitoefenen op het welslagen van het hele traject, aan de voorkant en in een zo vroeg mogelijk stadium aan tafel zitten.”

In de zogeheten usecase over hergebruik van de data voor het productiemodel kalkzandsteen van digiGO zijn vier scenario nader omschreven. Deze usecase heeft VNK gemaakt in samenwerking met digiGO (het platform voor digitalisering van de Gebouwde Omgeving).

Uniformiteit

In alle opzichten komt uniformiteit en standaardisatie het welslagen van een digitaliseringstraject ten goede. Dat wil niet zeggen dat daarmee de variatiemogelijkheid en flexibiliteit verloren gaan. Die uniformiteit in verscheidenheid geldt voor de bouwdelen en voor de processen. Dat laatste kun je als gezegd het beste organiseren als de specialisten met de kennis en kunde die verderop in het bouwproces nodig zijn, meepraten op het moment dat er gewerkt wordt aan het voorlopig ontwerp. Dat klinkt logisch, maar dat gebeurt vaak nog niet in een scenario waarin een werk wordt aanbesteed. In de ontwerpfase is dan immers nog niet bekend wie het werk gaat uitvoeren en wie toeleverancier wordt. Maar je kunt, in het geval van kalkzandsteen, wel in het bestek opnemen dat de Kalkzandsteen ILS voorgeschreven is.

Tot slot

Christel: “We willen graag de digitale stromen verkleinen. We krijgen nu nog vaak een mailtje met de boodschap dat er op een bepaalde site een model klaarstaat. Hoe mooi zou het zijn als dat niet meer nodig is en alle betrokken partijen in de cloud kunnen werken aan één model. En daar zou wat ons betreft ook milieudata aan toegevoegd kunnen worden, waardoor je tijdens het ontwerpen meteen kunt zien – zonder het apart te hoeven berekenen – wat de milieuconsequenties zijn van verschillende materiaal- en constructiekeuzes.”