Verwarring rond aangepaste loodregelgeving

De aangepaste Europese regels zijn vooral van belang voor blootstelling aan lood in productieomgevingen. Ze gelden weliswaar ook voor de bouwplaats, maar daar is bijna nooit sprake van blootstelling aan lood. Als er geen blootstelling is, is er ook geen regel.

Tekst: Ing. Frank de Groot
Beeld: AGS Products

De Europese Unie heeft niet alleen nieuwe grenswaarden vastgesteld voor beroepsmatige blootstelling aan lood, maar ook – voor het eerst – aan diisocyanaten. Dat zijn reactieve chemische stoffen (onder andere in PUR-schuim, lijmen, coatings) die ernstige huid- en luchtwegallergieën (astma) veroorzaken. Maar we richten onze aandacht in dit artikel op lood.

De nieuwe grenswaarden staan in de tabel. Op dit moment komt er nog geen aparte grenswaarde voor lood voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Het is nog niet duidelijk of zo’n grenswaarde haalbaar is en welke mogelijke gevolgen die kan hebben voor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Wel onderzoekt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) of er in de toekomst een aparte, strengere norm nodig is voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

Gevolgen voor de bouw- en installatiesector

Wat betekenen deze nieuwe regels voor de uitvoerende bouw? De enige bladloodproducent in de Benelux is Uzimet. Deze fabrikant gaf zijn reactie op 28 april 2026 in een persbericht. Daarin lezen we onder meer:

‘Per 9 april 2026 gelden er strengere regels voor bedrijven die lood produceren. Uzimet, de enige bladloodproducent in de Benelux, voldoet ruimschoots aan die aangepaste regelgeving. Wat echter niet klopt, is de suggestie die momenteel door sommige marktpartijen wordt gewekt: dat deze regelgeving ook gevolgen heeft voor dakdekkers en andere verwerkers van bladlood. Dat is onjuist. Voor verwerkers is er per 9 april feitelijk niets veranderd.’

Dit bericht lijkt echter strijdig met de berichtgeving op het Arboportaal van het Ministerie SZW. Zo lezen we daar: ‘Het doel: werkenden beter beschermen tegen deze gevaarlijke stoffen’. Er wordt echter nergens aangeduid wie dan die ‘verwerkers’ zijn. Zijn dat ook de verwerkers van bladlood in de bouw?

BouwTotaal deed navraag bij het Ministerie SZW. We kregen een uitgebreid antwoord, waarin we onder meer lazen: ‘De gewijzigde grenswaarden voor lood en anorganische loodverbindingen geldt voor alle werkenden. Dus ook voor werkenden op een bouwplaats.’ Daarbij wordt verwezen naar de publicatie van de aanscherping van de grenswaarden voor lood in het Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 10-11-2025. Daarin lezen we onder meer: ‘Lood en de anorganische verbindingen daarvan zijn belangrijke reprotoxische agentia op het werk, en zijn derhalve reprotoxische agentia zoals gedefinieerd in artikel 2, onderdeel b bis, van Richtlijn 2004/37/EG en het nieuwe onderdeel f van artikel 4.11 van het Arbobesluit….. Dit betekent dat de werkgever ervoor moet zorgen dat de beroepsmatige blootstelling van werknemers aan lood wordt beperkt tot een niveau dat zo laag als technisch uitvoerbaar is….. Blootstelling aan gevaarlijke stoffen, zoals lood, kunnen ernstige en onomkeerbare effecten hebben op de gezondheid van werknemers. Daarom is het verplicht dat de werkgever de risico’s van het werken met gevaarlijke stoffen, zoals lood, in kaart brengt in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), met in achtneming van de wettelijke grenswaarden. Enzovoort….’

Wanneer je bladlood niet zaagt, boort of smelt is er ook geen sprake van blootstelling. Als verwerker van bladlood in de bouw heb je hier bijna nooit mee te maken.

Gevolgen voor de praktijk

Betekent dit dat we nu ineens allerlei maatregelen moeten nemen om bladlood in de bouw toe te passen? We vroegen het aan Johan Bodde. Hij was elf jaar werkzaam bij Uzimet en is sinds 2009 eigenaar van Lead for Lead en sinds 2011 mede-eigenaar van AGS Products, specialist in dakproducten en dakaccessoires van metaal (waaronder lood) of kunststof. Hij is ook eigenaar van Lood.nu, de online groothandel van AGS Products, volledig gespecialiseerd in lood en lood gerelateerde producten. Kortom; Johan mogen we inmiddels lood-expert noemen. Johan: “De aangepaste Europese regels zijn vooral van belang voor blootstelling aan lood in productieomgevingen. Dus in fabrieken zoals die van Uzimet, waar bladlood dagelijks gesmolten, geraffineerd, gezaagd en gewalst wordt. Ze gelden ook voor de bouwplaats, maar daar is er bijna nooit sprake van blootstelling aan lood. Als er geen blootstelling is, is er ook geen regel. Dan kan je in je Plan van Aanpak in de RI&E volstaan met de opname van een toolbox meeting waarin wordt uitgelegd dat je als verwerker bladlood niet mag schuren, boren, borstelen of smelten. Zo blijft de verwerker van standaard bladlood buiten de regel.”

Hij vervolgt: “Het loodprotocol is hier ook duidelijk in. Er is pas sprake van blootstelling wanneer je het risico loopt om in contact te komen met ‘stof en aërosol die kan ontstaan ten gevolge van condensatie van looddamp’. Wanneer je bladlood niet zaagt, boort of smelt is er ook geen sprake van blootstelling. Als verwerker van bladlood in de bouw heb je hier bijna nooit mee te maken. We hebben SZW dan ook gevraagd de berichtgeving hierop aan te passen en/of aan te vullen met een onderscheid in type verwerker. Deze berichtgeving kan zorgen voor een onnodig grote administratieve last voor werkgevers en dit onnodige onrust geeft onder bladloodverwerkers in de bouw.”

Johan adviseert, zoals gebruikelijk in de bouw, wel handschoenen: ‘Was ook je handen voordat je gaat eten en zorg voor goede ventilatie. Maar die regels golden al en gelden ook voor alle andere bouwmaterialen, waaronder ook loodvervangers. Bladlood blijft hiermee een prima materiaal dat past binnen de huidige circulaire ambities. Lood wordt in ons land namelijk voor bijna 100% gerecycled en dat kun je oneindig herhalen. Dat doet geen product na. Voeg daar de lange levensduur aan toe en je hebt een zeer duurzaam bouwmateriaal.”

Lood wordt in ons land voor bijna 100% gerecycled en dat kun je oneindig herhalen. Dat doet geen product na.

Loodvervangers

Waar bladlood jarenlang een vanzelfsprekende keuze was, kun je tegenwoordig ook kiezen uit een breed aanbod loodvervangers. Voordeel van de loodvervangers is dat ze een geringer gewicht hebben, makkelijker verwerkbaar zijn en beschikbaar in verschillende kleuren. Loodvervangers zijn momenteel wel duurder dan bladlood. Er zijn loodvervangers voor waterdichte aansluitingen voor kozijnen op gevel en dak en uiteraard de andere toepassingen op hellende daken, zoals aansluitingen van schoorstenen. In de tabel een overzicht van de belangrijkste producten.

Loodvervanger Ubiflex.

Overzicht meest gebruikte loodvervangers door redactie BouwTotaal. De redactie kan niet garanderen dat dit overzicht compleet is. 

Loodvervanger Polylood.

Loodvervanger Leadax.