Luchtdicht en brandveilig bouwen op postzegel

Tekst: ing. Frank de Groot
Beeld: Celdex

De ruimte in ons land wordt steeds schaarser, dus wordt vooral in de binnensteden iedere vrije ruimte benut. Een sterk staaltje ‘postzegelbouwen’ zien we momenteel in Amersfoort. Net buiten het oude centrum verrijst een woontoren op een stuk braakliggend terrein van pakweg 40 x 30 meter. ‘Blok 5’ sluit aan op de achterzijde van de Mediamarkt en grenst aan de andere zijde aan het spoor en aan de voorzijde aan een drukke stadsweg, die ter plaatse onder het spoor door duikt. Door het ruimtegebrek zijn de keten boven het fiets- en voetpad gebouwd, die ter plaatse ook afdalen naar de spoortunnel. Het project is een samenwerking tussen ontwikkelaar REDV, woningcorporatie Portaal (als eigenaar) en Bouwbedrijf Van Grunsven als aannemer. Het ontwerp is van TconcepT.

“Bouwen op zo’n postzegel betekent ook dat je steigerloos moet bouwen. Dat kan door alle gevelelementen just-in-time prefab aan te leveren en monteren. In de fabriek is dan al de complete lucht- en slagregendichting aangebracht”, zegt Henny van der Heijden, Business Development Manager bij Celdex. “We zijn al in een vroeg stadium door Van Grunsven gevraagd mee te denken over de lucht- en slagregendichting. Die moest deels ook nog een hoge brandwerendheid hebben. We kennen elkaar al jaren en vroeg meedenken leidt tot optimale oplossingen.”

Het project

Blok 5 omvat straks 197 huurappartementen. Op de begane grond is ruimte voorzien voor één of meerdere commerciële ruimtes. In de kelder worden 32 parkeerplaatsen gerealiseerd. Boven de plint op de begane grond, bevindt zich een blok van vier verdiepingen met sociale huurwoningen, dat aan de voorzijde uitkraagt. Daarboven bevindt zich een elf verdiepingen hoge woontoren die aan de spoorzijde uitkraagt. Aan de andere zijde is de woontoren iets lager en ligt de gevel een stuk terug, Hierdoor ontstaat er boven de vierde verdieping ruimte voor een gezamenlijke daktuin. In de woontoren bevinden zich appartementen in het middensegment en de vrije sector. De hoogste twee verdiepingen, namelijk de vijftiende en zestiende verdieping, bestaan uitsluitend uit vrije sectorwoningen. Als alles volgens plan verloopt, kunnen de eerste bewoners in de zomer van 2027 hun woning betrekken. 

Prefab gevelelementen

De gevelelementen worden geproduceerd door Hibex. Dit zijn geïsoleerde betonnen sandwichelementen, inclusief kozijnen en beglazing. De buitenzijde is uitgevoerd met penanten in witte sierbeton. Een deel van de gevelelementen heeft, naast de beglazing, vakken met betonnen cannelures in uitgewassen Schots graniet. 

Celdex werkt bij de lucht- en slagregendichting volgens het afdichtingssysteem Seal4Prefab. Dit systeem is gebaseerd op vier principes: luchtdicht (binnen), thermisch isolerend (midden), slagregendicht (buiten) en geschikt voor prefabricage. Tegenwoordig komt daar voor projecten met hoge brandeisen een vijfde principe bij: brandwerendheid (binnen en buiten). Geselecteerde producten zijn in verschillende combinaties te gebruiken en geschikt als afdichting van horizontale en verticale aansluitnaden van prefab bouwelementen. 

Henny vertelt: “De gevelelementen worden op de productielocatie door afdichtingsspecialist Zwapex aan de bovenzijde en aan één zijde voorzien van afdichtingsbanden. Deze producten zijn speciaal ontwikkeld voor prefab hoogbouw en grote voegtoleranties en hebben uitstekende luchtdichte en isolerende eigenschappen. Deze schuimbanden zijn standaard uitgerust met een low-friction toplaag. Dit is noodzakelijk omdat het bestand moet zijn tegen de krachten die tijdens de montage op het schuimband worden uitgeoefend. Aan de buitenzijde voorkomt een speciaal schuimband van EPDM dat er regen, wind, ongedierte en vuil binnen kan dringen.”

Slimme oplossingen

Ter plaatse van de kruisaansluiting tussen vier elementen wordt het kruisvormige knooppunt tijdens het werk dichtgezet met Butyltape en EPDM schuimband. Hierdoor loopt de lucht- en regendichte aansluiting in alle richtingen door. “Die werkzaamheden worden na het plaatsen uitgevoerd, vanaf een kleine hoogwerker op de onderliggende vloer. Dat kan dus zonder valgevaar”, legt Henny uit. 

Een extra uitdaging vormt de aansluiting tussen een gevelelement en bovenliggende vloer met uitkragend balkon. Henny: “Na plaatsing kun je dus niet meer bij die aansluiting. De waterdichte laag is dan onbereikbaar om aan te brengen en/of te bevestigen. Maar daar hebben we een paar jaar geleden al een oplossing voor bedacht. Na plaatsing is de aansluiting tussen gevelelement en bovenliggende vloer met balkon gelijk slagregen- en luchtdicht.”

Brandwerende aansluiting

Aan de spoorzijde worden hogere eisen gesteld aan de brandwerendheid van de gevel en nog een gevelstrook die aan beide zijden grenst aan de voorzijde. De eis is hier 60 minuten, in plaats van de gebruikelijke 30 minuten. “Wij kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan een verhoogde brandveiligheid van gevels van woongebouwen”, zegt Henny. “Wij kunnen de brandwerendheid van het schuimband verhogen, door deze intumescerend (opschuimend, red.) te maken. We bereiken na opschuimen een WBDBO (weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag, red.) van 60 minuten. Dit is getest met een full-scale test in een brandlaboratorium, met voegen van 10 tot 30 mm. Hierdoor levert de luchtdichting, of slagregendichting, ineens een significante bijdrage aan een verhoging van de brandweerstand van een gevel!”

Henny besluit: “Zo dragen we niet alleen bij aan de luchtdichting en slagregendichtheid, maar ook aan een verhoging van de brandveiligheid. Op deze wijze hebben we voor circa 80% van de hoogbouwdetails een (brandwerende) passende oplossing! Om zeker te zijn van een goede eindkwaliteit worden de gevelelementen op het tasveld nog gecontroleerd en worden er toolboxmeetings georganiseerd voor de applicateurs en het montageteam op de bouwplaats. Hierdoor heeft de opdrachtgever ook de zekerheid dat de gewenste kwaliteit inderdaad wordt gehaald.”

Meer informatie: celdex.nl