Zandcementdekvloer aanbrengen onder de loep

Sinds 2015 zijn er duidelijke afspraken gemaakt over het aanbrengen van zenadcementdekvloeren. Het gebruik van hulpmiddelen, zoals mechanische reien of vloerrobots is verplicht, tenzij dit technisch niet mogelijk is. Foto: Weber Beamix.

Het werk aan zandcementdekvloeren is fysiek zwaar. Daarom zijn er sinds 2015 duidelijke afspraken gemaakt: het gebruik van hulpmiddelen, zoals mechanische reien of vloerrobots is verplicht, tenzij dit technisch niet mogelijk is.

Vanaf september 2025 voert de Nederlandse Arbeidsinspectie strenger toezicht uit. Er wordt gecontroleerd op het gebruik van hulpmiddelen én op het aantal vierkante meters dat per persoon per dag wordt verwerkt. Bij overtredingen volgen waarschuwingen, boetes of stillegging: ook richting opdrachtgevers. Dat lezen we in de brochure ‘Zandcementdekvloeren: zo werk je gezond en volgens de regels’, van Technisch Bureau Afbouw (TBA) en de Nederlandse Ondernemersvereniging voor Afbouwbedrijven (NOA).

Werkwijze Arbeidsinspectie

In principe gaat een boete naar de werkgever, tenzij heel duidelijk is dat de werknemer zich niet houdt aan de Arbowet en -regelgeving terwijl de werkgever alles in het werk heeft gesteld om volgens de regels te werken. In het laatste geval kan de werknemer worden beboet. Halverwege 2026 zal de Arbeidsinspectie middels een tussentijdse evaluatie terugkoppelen wat er wordt waargenomen en hoe hierop wordt gehandhaafd.

Het controleren van de regels inzake fysieke belasting heeft de prioriteit. Er wordt echter ook gelet op overtreding van de Arbowet bij gebruik van dieselmotoren en op naleving van de vergewisplicht (zie verderop in dit artikel).

Hoe zat het ook alweer?

Sinds 1 januari 2015 mogen zandcementdekvloeren in principe alleen nog met hulpmiddelen worden gemaakt, tenzij het technisch niet mogelijk is een mechanische rei of vloerenrobot te gebruiken. Hiermee is toen al een belangrijke stap gezet om zandcementdekvloeren zonder lichamelijke zware belasting aan te brengen. De Nederlandse Arbeidsinspectie, NOA, FNV Bouw en CNV Vakmensen hebben hierover toentertijd gezamenlijke afspraken gemaakt. Deze afspraken staan sinds die tijd in de Arbocatalogus voor de Afbouw. Ga daarvoor www.arbocatalogus-afbouw.nl en kies bij beroepen ‘vloerenlegger zandcement-dekvloer’.

Let op: je mag afwijken van de door de arbocatalogus beschreven wijzen om aan de doelvoorschriften te voldoen. Ben je namelijk in staat om op een andere (aantoonbare) manier hetzelfde beschermingsniveau te bieden, dan ben je daar vrij in. Maar als je gebruik maakt van de in deze catalogus aangeboden maatregelen, voldoe je zeker aan hetgeen de Nederlandse Arbeidsinspectie van je verlangt!

Gebruik van een mechanische rei. Foto: TBA.

Bronmaatregelen

Grondstoffen machinaal mengen, specie machinaal transporteren en de vloer mechanisch afreien is bij het aanbrengen van een zandcement dekvloer de beste oplossing. Met mechanisch afreien is het gebruik van de rei of robot het uitgangspunt. Als dit echter om technische redenen niet kan mag het semi-machinaal of soms zelfs handmatig, maar dan gelden er beperkingen in m². Deze versoepeling geldt bijvoorbeeld bij een te kleine ruimte, afschot of iedere andere door de vloerenlegger te onderbouwen technische reden.

Verder moet je een kraan, verreiker of hoogwerker tot je beschikking hebben voor het verticaal transport van materieel. Daar moet de werkgever voor zorgen. Zorg ook voor voldoende afwisseling, bijvoorbeeld door taakroulatie als de ploeg uit meer dan één persoon bestaat. Daarmee wordt eenzijdige belasting voorkomen.

Vergewisplicht

De opdrachtgever moet zich er conform Arbobesluit al in de ontwerpfase van ‘vergewissen’ dat de werkgevers en zelfstandigen in de uitvoeringsfase in staat zijn te voldoen aan alle arboverplichtingen. Daarom is de opdrachtgever ook verantwoordelijk voor het V&G-plan, waarin een inventarisatie en evaluatie van de project specifieke bijzondere gevaren en samenloopgevaren is opgenomen. In het plan moeten de juiste maatregelen staan waarmee de zogenaamde BTO-keuzen (bouwkundige, technische en organisatorische keuzen) kunnen worden onderbouwd. Dit staat allemaal beschreven in de werkinstructie bouwprocesbepalingen: www.nlarbeidsinspectie.nl/publicaties/richtlijnen/2022/11/01/werkinstructie-bouwprocesbepalingen. Als er gedurende een bouwproject bijvoorbeeld wordt gekozen voor een ander type vloer, dan is de opdrachtgever verantwoordelijk voor het aanpassen van het V&G-plan.

Let er wel op dat je niet in alle gevallen naar de opdrachtgever kunt wijzen. Als onderaannemer moet je er zelf op letten dat je alles conform de regels uitvoert. Is dat volgens het ontwerp (of bestek) niet mogelijk, dan moet je dit aangeven bij de ontwerper. En besteed je werkzaamheden uit, dan heb jij zelf ook weer een ‘morele plicht’ dat jouw onderaannemer(s) conform Arbobesluit aan het werk gaan.

Met deze Lomar robot van Lantink Service kan vloerspecie zonder veel bukken en knielen automatisch worden uitgevlakt, geëgaliseerd en verdicht. De vloerenlegger schept zand en vlakt dit uit voordat de machine het verder uitvlakt, egaliseert en verdicht. Ook geschikt voor gebruik in kleine ruimtes en vloeren met een hellingshoek. De robot kan banen trekken tussen de 65 en 110 cm.

Dieselmotorenemissie

Dieselmotoremissie (DME) is een kankerverwekkende stof die ontstaat tijdens de verbranding van dieselolie in motoren. Als werknemers DME inademen, hebben zij een verhoogde kans op het krijgen van long- en blaaskanker. Daarnaast kan het inademen van DME bijdragen aan het ontstaan van ernstige longaandoeningen zoals COPD en astma. Iedere mate van blootstelling aan DME is een gevaar voor de gezondheid en daarom zijn werkgevers verplicht om hun werknemers hiertegen te beschermen. Constateert de Arbeidsinspectie dat de vloer wordt afgewerkt met een vlindermachine aangedreven op diesel, dan volgt direct een boete. Alleen vlindermachines op gas, benzine of elektriciteit zijn toegestaan.

Downloaden brochure

In de brochure ‘Zandcementdekvloeren: zo werk je gezond én volgens de regels’ vind je alle regels en afspraken overzichtelijk op een rij. Ga naar www.tbafbouw.nl en vul in het zoekvak in: ‘zandcementdekvloeren’.  

Bronnen: NOA en Technisch Bureau Afbouw