Snel verdiend

Ondernemen

23 december om 12:00 door BouwTotaal

Ongelijke verdeling echtgenoten

Estate planning is in de afgelopen jaren een steeds belangrijkere rol gaan spelen bij ondernemers. Velen maken inmiddels gebruik van de mogelijkheid om bij leven te schenken. Ook hebben veel ondernemers in hun testament bepalingen opgenomen om erfbelasting te besparen.

Tekst: Nicky Broeders, belastingadviseur bij Scab
Beeld: Scab

Wat minder bekend is dat ook huwelijkse voorwaarden en partnerschapsvoorwaarden (geregistreerd partnerschap) mogelijkheden bieden om directe belastingheffing bij overlijden te voorkomen. Vermogen kan via het huwelijksvermogensrecht namelijk belastingvrij tussen echtgenoten of geregistreerd partners verschuiven. Hoewel de wetgever afgelopen Prinsjesdag heeft aangekondigd de mogelijkheden hiertoe in te perken, blijft het opmaken van de juiste huwelijkse voorwaarden interessant. In dit artikel leggen wij uit wat het inhoudt en wat de gevolgen zijn van het wetsvoorstel.

Hoe kunnen huwelijkse voorwaarden worden gebruikt?

Wanneer partners met elkaar in het huwelijk treden kunnen zij kiezen om huwelijkse voorwaarden op te stellen. Daarin worden afspraken vastgelegd over gerechtigdheid van iedere partner tot elkaars inkomen en vermogen. Ook worden afspraken gemaakt over de verdeling van het gezamenlijk vermogen als het huwelijk eindigt. Deze afspraken kunnen tijdens het huwelijk worden gewijzigd.

Echtgenoten kunnen vastleggen dat hun vermogen geheel of gedeeltelijk valt onder ‘gemeenschap van goederen’. Als één van de echtgenoten minder vermogen heeft dan de andere, zal hij of zij verrijken ten koste van de andere. Deze vermogensverschuiving is niet belast met schenk- of erfbelasting. Deze vermogensverschuiving is interessant wanneer de verwachting is dat de ‘rijkere’ echtgenoot eerder zal overlijden dan de ‘armere’ echtgenoot, bijvoorbeeld doordat hij of zij ouder is of een relatief zwakke gezondheid heeft.

Het uitgangspunt is dat iedere echtgenoot gerechtigd is tot de helft van dit gemeenschappelijk vermogen, maar hier kan in de huwelijkse voorwaarden van worden afgeweken. Men kan afspreken om ongelijke breukdelen te hanteren, bijvoorbeeld een 70-30 gemeenschap of zelfs een 99-01 gemeenschap. Wanneer de echtgenoot die gerechtigd is tot de 1%-aandeel als eerste overlijdt, zal slechts 1% van het gemeenschappelijk vermogen in de nalatenschap vallen en als zodanig worden belast met erfbelasting.

Wat verandert er in 2026?

Met Prinsjesdag heeft het kabinet aangekondigd dat het eindigen van een huwelijksgemeenschap met ongelijke breukdelen te gaan belasten met schenk- of erfbelasting. Voor zover een echtgenoot meer verkrijgt dan 50% van de huwelijksgemeenschap, zal hij of zij over het meerdere worden belast.

Wat betekent dit voor jou?

Voor situaties die op 16 september 2025 om 16:00 uur al bestonden, geldt de maatregel niet (overgangsrecht). Partners die na deze datum hun huwelijkse voorwaarden hebben opgesteld of aangepast, krijgen wel met deze aanscherping te maken. Deze regeling betekent minder flexibiliteit in de verdeling van vermogen tussen partners via de gemeenschap van goederen met ongelijke breukdelen.