Circa 1.300 projecten stilgelegd na problemen kwaliteitsborging

De kwaliteitsborgers die zijn geschorst zijn: Bureau Kwaliteitsborging B.V. (Amersfoort), Borgings Combinatie Nederland (Heerlen) en in mei al Signal Measurement and Control Systems B.V. (Den Haag). De laatste twee zijn geschorst door Stichting KiK (KOMO), maar dit omvat slechts enkele bouwprojecten die op één hand te tellen zijn. De grootste kwaliteitsborger in ons land, Bureau Kwaliteitsborging BV, werd geschorst door instrumentenaanbieder Apexion bv. Die laatste heeft van de toezichthouder kwaliteitsborging Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) een waarschuwing gekregen. Dit wegens niet ingrijpen op de onjuiste toepassing van het instrument door kwaliteitsborgers, en onvoldoende toetsing van effectiviteit van het instrument.

Volgens insiders maakte vooral Bureau Kwaliteitsborging B.V. het wel erg bont. Op de website worden klanten geworven met kreten als ‘goedkoopste’ en ‘snelste’. In de praktijk blijkt dit vaak uit te monden in onvoldoende kwaliteitsborging van projecten. De kwaliteitsborger geeft op de eigen website aan het volstrekt oneens te zijn met de gang van zaken en heeft inmiddels juridische stappen ondernomen om de – in hun ogen onterechte – blokkade aan te vechten. Gevolg voorlopig is wel dat er volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) nu circa 1.300 projecten stilliggen. Ook is het de vraag wat er moet gebeuren met de projecten die in het verleden door dit bureau zijn beoordeeld.

Wat is een schorsing?

Een instrumentaanbieder ziet erop toe dat de kwaliteitsborger die zijn instrument gebruikt dit juist toepast. Op die manier kunnen gebruikers verzekerd zijn van de bouwkwaliteit van hun bouwwerk. Wanneer een kwaliteitsborger zich niet aan de eisen van het instrument houdt, dan kan de instrumentaanbieder een waarschuwing geven, of in dit geval een schorsing. Een schorsing is altijd tijdelijk. De instrumentaanbieder beoordeelt binnen de schorsingstermijn of er voldoende verbetering is om de schorsing op te heffen Ook kan de instrumentaanbieder besluiten om andere maatregelen te nemen, zoals een intrekking. Dan mag een kwaliteitsborger het instrument helemaal niet meer gebruiken.

Wat betekent dit voor projecten?

Bij een schorsing mag de kwaliteitsborger het instrument tijdelijk niet gebruiken. Hij mag dus geen kwaliteitsborging uitvoeren met dat instrument. En hij mag dus ook geen verklaring afgeven. Zonder kwaliteitsborging mag er niet verder gebouwd worden. Gebeurt dat toch, is dat een overtreding waar de gemeente tegen op kan treden.

De opdrachtgever kan een andere kwaliteitsborger zoeken in het register van de TloKB. Zodra de nieuwe bevoegde kwaliteitsborger is aangesteld en gemeld bij de gemeente, mag het werk weer doorgaan. Als de planning het toestaat om een tijdje niet te bouwen, kan de opdrachtgever er ook voor kiezen het verloop van de schorsing af te wachten. De gemeente kan bepaalde werkzaamheden die nodig zijn om schade of gevaarlijke situaties te voorkomen toestaan.

Wat doet de gemeente?

De gemeente accepteert tijdens de periode van de schorsing geen verklaringen van een geschorste kwaliteitsborger. Ook houdt de gemeente toezicht op bouwprojecten. Als er zonder kwaliteitsborging wordt gebouwd, kan de gemeente de bouw stil leggen of andere maatregelen nemen.

Als er geen kwaliteitsborging is, mag er niet verder gebouwd worden. Dat staat zo in de wet. De opdrachtgever en de aannemer moeten het bouwen dus stoppen, ook als ze geen bericht of opdracht van de gemeente hebben gekregen.

Wie gaat dit betalen?

Wat dit voor aannemer en opdrachtgever betekent, hangt af van de afspraken die gemaakt zijn in contract en algemene voorwaarden. Volgens Bouwend Nederland gaan de AVA Consumenten 2023 en de AVA Zakelijk 2023 ervan uit dat de opdrachtgever moet zorgen voor het inschakelen van de kwaliteitsborger (art. 3). Ook de Covo2026 (art. 6 lid 8) legt deze verantwoordelijkheid bij de consument. Dit betekent in beginsel dat ook de vertraging en meerkosten die door de schorsing ontstaan voor rekening van de opdrachtgever komen. Maar in contracten kan ook staan dat aannemers verantwoordelijk zijn voor het inschakelen van een kwaliteitsborger. Dan kan de schade als gevolg van een schorsing bij een aannemer terechtkomen.

Wat doet de TloKB?

De TloKB houdt toezicht op het stelsel van Kwaliteitsborging voor het bouwen. Zij laat instrumenten toe, gaat op inspectie bij instrumentaanbieders plus de bij het instrument aangesloten kwaliteitsborgers en gaat daarnaast steekproefsgewijs langs op de bouwplaats om te onderzoeken of een bouwproject op dat moment voldoet aan de bouwregels (Bbl). Zij controleert of instrumentaanbieders ervoor zorgen dat het toegelaten instrument door de aangesloten kwaliteitsborgers juist toegepast wordt.

De TloKB ziet niet rechtstreeks toe op kwaliteitsborgers. Het is de instrumentaanbieder die besluit om een kwaliteitsborger te waarschuwen, te schorsen of de toestemming om een instrument te gebruiken in te trekken. De TloKB neemt de schorsing wel op in het register. Vragen over de reden van de schorsing kunnen alleen door de kwaliteitsborger of de instrumentaanbieder worden beantwoord.

Meer weten? Ga naar www.tlokb.nl