Stralen en coaten: waarom oppervlaktebehandeling onmisbaar is bij staalconstructies

Staal is een onmisbaar bouwmateriaal voor bruggen, gebouwen, masten en leidingen. Hoewel staal stevig en robuust is, heeft het een nadeel: het roest. Om staal stevig en sterk te houden, moet het behandeld worden. Dat kan gedaan worden door oppervlaktebehandelingen zoals stralen. Hieronder lees je wat dat precies is en waarom stralen staal in topconditie houdt.

Close-up of rusted steel rebar rods tied with wire in a construction setting

Wat betekent stralen van stalen constructies?

Een ervaren straalbedrijf kan stalen constructies goed onderhouden door deze te stralen. Bij het stralen wordt het staal met behulp van perslucht en een straalmiddel gereinigd en voorbewerkt. Dat betekent dat roest, oude verflagen en vervuiling worden weggestraald. Het betekent ook dat het staal ruwer wordt, waardoor de nieuwe beschermlaag zich goed kan hechten.

Als je staal zonder deze behandeling zou verven, zou de coating veel sneller eraf bladderen en zou het staal alsnog blootgesteld worden aan vocht en andere elementen.

Het verschil tussen zand- en gritstralen en coaten

Het stralen van metaal is vakwerk waarbij de professionals verschillende methoden en stappen kunnen gebruiken, afhankelijk van wat het materiaal nodig heeft en in welke fase van het bouwproces er gestraald wordt.

Zand- en gritstralen worden soms door elkaar gebruikt. Dat komt doordat stralen met zand in principe niet meer wordt toegepast, omdat hier te kleine deeltjes bij vrijkomen. Toch wordt in de volksmond stralen met grit nog steeds zandstralen genoemd. Bij gritstralen worden kleine korrels in een beschermde ruimte en beschermd pak onder perslucht tegen het materiaal gespoten, waardoor het staal ruwer wordt.

Coaten is geen stralingsmethode, maar de volgende stap in het conserveringsproces van het stalen object. Nadat het staal schoon en ruw is gemaakt, brengt de professional bijvoorbeeld kunsthars epoxy- en polyurethaan slijtlagen aan, of geluiddempende coatings met twaron-vezel en meerlagensystemen. Ook schooperen met zink of aluminium en het aanbrengen van zinksilicaat worden toegepast. Voor zware omgevingen zijn er zuurbestendige coatings.

Wanneer wordt staal gestraald in het bouwproces?

Het stralen van metaal is al in een vroeg stadium van het bouwproces belangrijk. Dat betekent dat het meestal wordt gedaan als het staal in de fabriek of op een bouwplaats staat. Het is namelijk lastig om staal op locatie te stralen, omdat de straaldeeltjes in een gesloten omgeving, en met een pak, moeten worden aangebracht.

Als een bestaande constructie toch moet worden gestraald, kunnen de elementen vaak niet naar de bouwplaats of fabriek worden gebracht, waardoor het straalbedrijf op locatie maatregelen moet treffen om het stralen in een afgesloten omgeving te doen. Dat betekent dat het stralen goed en strak moet worden ingepland in een bouwproces, en niet even tussendoor kan worden gedaan.

Ga roest tegen bij buitenconstructies en industriële omgevingen

Het spreekt voor zich dat staal dat zich buiten bevindt sneller roest dan staal in een fabriekshal. Buiten krijgt het staal te maken met regen, vocht, temperatuurschommelingen, UV-straling, zout in kustgebieden en chemische dampen in industriële installaties. Door al die invloeden kan het staal al na enkele jaren enorm roesten en zelfs uit elkaar vallen.

Door het staal te stralen, te coaten en te onderhouden, gaat het langer mee. Dit is vooral belangrijk voor plaatsen waar de veiligheid een grote rol speelt, zoals in de offshore-industrie, of bij bruggen, industriële omgevingen, opslagtanks en (chemische) installaties.