Bouwen met hout, is denken in hout

“Wij ontzorgen hoofdaannemers door de houten bouwcomponenten voor onze rekening te nemen. Dat kan gaan om houten kozijnen of prefab daksystemen, maar ook houtskeletbouwelementen, gelamineerde houtconstructies of houten casco’s”, zegt Matthias van Burg, Commercieel Technisch Adviseur bij VKP. Het bedrijf is sinds 2003 flink gegroeid en heeft naast de hoofdvestiging in het Zeeuwse Kapelle ook een vestiging in Vuren. Daarnaast is in 2024 Linex Prefab Daksystemen uit Hulst overgenomen: de bedenker van de klapkap in 1990.

Matthias, tevens voorzitter van Jong Bouwend Nederland (JBN) Zuid, wijst op een citaat van Artjan van Kooten op de website: “Onze visie is dat iedereen de mogelijkheid moet hebben om in een duurzaam én kwalitatief hoogwaardig gebouw te wonen of te werken tegen een betaalbare prijs. Daarnaast is onze missie het verzamelen van mensen die er zin in hebben en geloven in onze visie! Dit doen wij door een werkruimte te creëren waar iedereen met plezier kan werken. Wij zijn ervan overtuigd dat, wanneer iemand met plezier zijn werk kan doen, hij/zij streeft naar het hoogst haalbare, oftewel de beste kwaliteit voor de beste prijs.”

Prefab geveloplossing

Een bijzonder product van VKP is W.A.N.T. Matthias legt uit: “Dat staat voor ‘Waanzinnig Alternatief Naast Traditioneel bouwen’. Het betreft een hoogwaardige HSB-wand die in onze fabriek volledig wordt geprefabriceerd met minerale gevelstrips, gevelbekleding, kozijnen, waterslagen en elektra. De W.A.N.T is uitermate geschikt voor nieuwbouw en renovatie. Door een groot deel van de bouwwerkzaamheden naar onze fabriek te verplaatsen, verkorten we de bouwtijd. Dit komt doordat we het bouwproces zo efficiënt mogelijk inrichten door industrialisatie. Als gevolg hiervan komt er meer rust op de bouwplaats en verminderen we het aantal vereiste transportbewegingen.”

Daarnaast kan de hoofdaannemer ervoor kiezen om alleen de houten elementen af te nemen of ook de montage door VKP te laten doen. De interne BIM-engineers verzorgen daarbij al het tekenwerk. “We kunnen ook diverse soorten gevelbekleding leveren en aanbrengen: niet alleen houten gevelbekleding, maar ook vezelcement, geperste minerale wolplaten, HPL of Volkern, aluminiumcomposiet, houtcomposiet en zelfs kunststof gevelbekleding. Het betreft allemaal gevelbekleding van de toonaangevende merken in ons land.”

Matthias van Burg, Commercieel Technisch Adviseur bij VKP: “Gelukkig zijn er steeds meer hoofdaannemers die ons vroegtijdig betrekken bij de planvorming. Daardoor kunnen we kosten besparen, doordat er bijvoorbeeld niet ineens meer hout nodig is voor een in beton of kalkzandsteen ontworpen constructie.”

Meedenken in hout

Bouwen in hout, vraagt volgens Matthias wel denken in hout: “Bij een gebouw dat vanuit beton of kalkzandsteen is ontworpen, kun je niet ineens switchen naar hout. Dan wordt er gezegd dat je wel 15% duurder uit bent. Hout heeft veel voordelen, maar vraagt wel aandacht voor brandveiligheid, geluidsisolatie en vocht. Geen wonder dat we de laatste tijd bij grote projecten meer een neven- dan onderaannemer zijn. Dat komt omdat wij een groot aandeel van het complete project verzorgen en dan ook de risico’s die hierbij horen voor onze rekening nemen.”

Gelukkig zijn er steeds meer hoofdaannemers die VKP vroegtijdig betrekken bij de planvorming: “Dan zitten we al vroeg aan tafel om onze kennis in te brengen. Daardoor kunnen we kosten besparen, doordat er bijvoorbeeld niet ineens meer hout nodig is voor een in beton of kalkzandsteen ontworpen constructie. Daarnaast streven we ernaar om de afmetingen van onze elementen zoveel mogelijk te standaardiseren. Als je die afmetingen moet aanpassen, ben je duurder uit.”

“Vaak is er ook een beeld dat VKP alleen in hout wil bouwen. Maar wij gebruiken alleen hout op plaatsen waar het van toegevoegde waarde is. Je moet dus niet rigide in hout denken. Soms kan een stalen knooppunt of betonnen kern ook een prima oplossing zijn.”

Project Oranjekade in Helmond. In opdracht van BanBouw leverde VKP de HSB wanden (W.A.N.T.), voorzien van minerale steenstrips en kozijnen.

Waarom hout?

De vraag die we graag aan Matthias stellen is uiteraard: waarom bouwen in hout? Hij benoemt direct de voordelen:

• Er is een enorme woningbouwopgave, waarbij we tevens duurzaam moeten bouwen. Prefab houtbouw biedt daar een oplossing voor.
• Hout slaat CO₂ op en prefab hout beperkt de CO₂-uitstoot ook nog door minder transportbewegingen. Bovendien wordt in het kader van Europese regelgeving over enkele jaren een Whole Life Cycle Global Warming Potential (WLC-GWP) berekening verplicht bij nieuwbouw. Hiermee wordt de uitstoot van broeikasgassen (GWP) berekend over de volledige levenscyclus van een gebouw, uitgaande van een gebouwlevensduur van 50 jaar.
• Houtbouw biedt goede mogelijkheden voor verdergaande automatisering/robotisering van het productieproces. De meeste huidige industriële woningbouwers gebruiken daarom ook hout.
• Houtbouw maakt de bouw weer aantrekkelijk voor jongeren: het is een mooi materiaal, de automatiseringsgraad in productieomgeving is hoog en je kunt daar droog en veilig werken.
• Door processen te automatiseren voor werkzaamheden waar dit kan, kan het ambacht wat er nog is worden ingezet waar het ook echt benodigd is.

Door een groot deel van de bouwwerkzaamheden naar de fabriek te verplaatsen, verkort VKP de bouwtijd. Door deze industrialisatie komt er meer rust op de bouwplaats en vermindert het aantal vereiste transportbewegingen.

Visie op bouwen

“Als voorzitter van JBN Zuid van Bouwend Nederland ben ik extra gemotiveerd om de bouw aantrekkelijker te maken voor jongeren. Geïndustrialiseerde houtbouw kan daar enorm bij helpen. Je verkort ook de bouwtijd, omdat je minder afhankelijk bent van onwerkbaar weer. Traditioneel vindt tweederde van de bouwtijd buiten plaats, bij industrieel bouwen is dat nog maar éénderde van de tijd”, aldus Matthias.

“Het mooie aan houtbouw is verder dat je techniek combineert met contact met mensen. Als mensen bij ons binnenkomen en ze zien in de hal zo’n houtbewerkingsmachine en ze ruiken het hout: dan zie je mensen enthousiast worden!” Matthias besluit met een kanttekening: “Naast al die voordelen van houtbouw, zien we de moeizame vergunningstrajecten en belemmerende wet- en regelgeving. Dat is toch wel een giftige cocktail voor de bouw. Het verhogen van kennis bij de beoordelende partijen en de beoordelingskaders aan laten sluiten bij wat de markt op dit moment vraagt, zou dit kunnen versnellen.”

Door processen te automatiseren voor werkzaamheden waar dit kan, kan het ambacht wat er nog is worden ingezet waar het ook echt benodigd is.