fbpx

Opbouwinstructies vaak genegeerd

Artikel delen

Welke invloed kan de fabrikant/leverancier van dergelijke systemen uitoefenen op de veiligheid?  De veiligheid van een klimsysteem wordt namelijk niet alleen beïnvloed door de kwaliteit van het systeem zelf, maar zeker ook door het veiligheidsbewustzijn van de gebruiker. BouwTotaal vroeg het aan Altrex, dat dit jaar haar zestig jarige jubileum viert. Een jaar geleden presenteerde de Arbeidsinspectie de resultaten van een bliksemactie in de binnensteden, waarbij het veilig gebruik van rolsteigers centraal stond. In twee weken tijd legden de inspecteurs ruim tweehonderd keer het werk stil; soms ging het om meerdere stilleggingen per locatie. Daarnaast werden ruim dertig boetes en meer dan tweehonderd waarschuwingen uitgedeeld. Een droevig resultaat als bedacht wordt dat er slechts 342 kleine bouwlocaties werden gecontroleerd. Reden genoeg om het veilig gebruik van rolsteigers centraal te stellen tijdens een VSB-forumdiscussie, die in BouwTotaal nr. 5 van mei 2010 is gepubliceerd. Belangrijkste conclusie: het gaat bijna altijd mis in de praktijk, ondanks de uitstekende gebruiksaanwijzingen die worden meegeleverd. Wat kan er in de praktijk nog worden verbeterd aan de veiligheid, maar ook de functionaliteit, van trappen, ladders en vooral rolsteigers? We krijgen uitgebreide uitleg van de nieuwe Sales Manager Special Projects René Foks van Altrex.
Complete gevelsteiger, opgebouwd uit rolsteiger, trapsteiger en Modulaire Triangelbrug.

Veilig combineren

“Met het gebruik van rolsteigers is de kans kleiner dat je fouten maakt, dan bij stalen steigers. Dat komt doordat je met standaard modules werkt”, zegt Foks. Hij mag dan tegenwoordig een stropdas dragen, dat wil niet zeggen dat hij geen kennis heeft van de praktijk. “Ik ben in 1983 bij Altrex begonnen als monteur en ben via diverse functies opgeklommen tot Sales Manager Special Projects. Dat wil zeggen dat ik het aanspreekpunt ben voor verhuurbedrijven, grote materieeldiensten, hangbruggen, maatwerk en zaken als keuring, reparatie en montage. Het gaat dan veelal om complexe projecten, waar maatwerk wordt gevraagd. Daarnaast hebben we ook een Sales manager Retail, Barry de Haas, voor contacten met de dealers en een sales manager voor export.”

Volgens Foks is het gebruik van ladders en trappen de laatste jaren deels verschoven naar de rolsteiger: “Dat komt door de beperkingen in het gebruik van ladders door Europese regelgeving, die het veilig gebruik van ladders moet bevorderen. Met rolsteigers kun je ook een veel groter deel van de gevel bestrijken.” De sales manager wijst op een nieuwe ontwikkeling: de Modulaire Triangelbrug. Dit is een bordes met leuningwerk dat ondersteund wordt met een aluminium “trus” (dat is een open V-vormige vakwerkligger). De Triangelbrug is er in koppelbare delen van twee, drie of vier meter. “Deze zijn tussen rolsteigers te hangen, met een maximale lengte van twaalf meter. Hij kan ook afsteunen op losse staanders met handlier, die schuin tegen de gevel staan. Je kunt één van de rolsteigers desgewenst vervangen door onze trapsteiger. In combinatie met doorloopframes, ontstaat er een complete gevelsteiger die zeer snel is te (de)monteren. Er zijn zelfs doorwerkkappen en “schermen leverbaar, voor weersgevoelige werkzaamheden.”

Door de uitgekiende combinatie van onderdelen is de kans op fouten gering, zegt Foks. “De klauwen van de schoorbuizen zijn zelfs voorzien van gekleurde pallen. Een rode pal heeft aan dat de klauw alleen voor horizontale verbindingen is bedoeld en een zwarte pal voor diagonale verbindingen.”

Rolsteigers met Modulaire Triangelbrug (MTB) van 12 meter.

Kwaliteitseisen rolsteigers

In diverse normen en wetten (Arbo- en Warenwet) is vastgelegd aan welke eisen arbeidsmiddelen zoals hangbruggen, rolsteigers en vouwsteigers, ladders en trappen moeten voldoen. Dit geldt ook voor diverse door de Arbeidsinspectie goedgekeurde Arbocatalogi met afspraken tussen werkgevers en werknemers. De actuele norm voor rolsteigers is de NEN-EN 1004 “Rolsteigers opgebouwd uit geprefabriceerde onderdelen – Materialen, afmetingen, belastingen, veiligheid en prestatie-eisen”. Deze norm stelt zwaardere eisen aan rolsteigers dan de vervallen norm HD 1004. Uiteraard voldoen de klimmaterialen van Altrex aan deze norm, maar hoe voorkom je nu verkeerd gebruik in de praktijk? “Voorkomen kunnen we het niet, maar we leveren wel een maximale inspanning om de gebruiker te voorzien van de juiste informatie. In de norm NEN-EN 1298 “Rolsteigers – Regels en richtlijnen voor het opstellen van een gebruiksinstructie” is vastgelegd aan welke eisen de handleiding voor opbouw en gebruik van steigers moet voldoen. De uitgebreide handleidingen opbouw en gebruik die wij meeleveren zijn conform NEN-EN 1298 opgesteld. We hebben zelfs iedere vijfde sport van de rolsteigers bedrukt met opbouwinstructies, omdat de handleiding nog wel eens zoek wil raken.”

De Europese Richtlijn Werken op Hoogte stelt daarnaast eisen aan het werken op hoogte. Deze eisen zijn opgenomen in de Nederlandse Arboregelgeving. Conform deze regels moeten steigers berekend, getekend en getoetst zijn. Voor niet-standaardconfiguraties moeten sterkte- en stabiliteitsberekeningen op het werk aanwezig zijn. De Arbeidsinspectie controleert daar ook op. “Wij leveren echter ook bij standaard configuraties steigers standaard een sterkte- en stabiliteitsberekening mee. Dan kunnen er op de bouwplaats geen misverstanden ontstaan. Het mixen van onderdelen van rolsteigers van verschillende fabrikanten wordt door ons afgeraden. Gemixte steigers zijn niet te berekenen omdat de materiaalspecificaties van de andere fabrikanten niet zomaar vrijgegeven worden. Wettelijk moet je echter een sterkteberekening maken van een niet-standaardconfiguratie, dus het mag gewoon niet. Het wordt voor de gebruiker bovendien erg onduidelijk. Wat kun je wel mixen en wat niet?”

Als het juiste materiaal is aangeschaft, is het volgens Foks belangrijk te borgen dat het klimmateriaal ook in gebruik blijft voldoen aan de geldende regelgeving: “Daarom is een uitgebreide ” meestal jaarlijkse ” keuring verplicht conform Arbobesluit en VCA. Ook na een ongeval of andere schadegevallen moet het product direct worden gekeurd. Die keuringen en eventuele reparaties kan Altrex uitvoeren. Belangrijk is verder dat conform het Arbobesluit de schriftelijke bewijsstukken van de uitgevoerde keuringen op de arbeidsplaats aanwezig zijn en desgewenst getoond kunnen worden aan de Arbeidsinspectie. Overigens wordt het klimmateriaal niet alleen veiliger door de keuringen, maar het gaat ook langer mee.”

De LadderUitstap is eenvoudig te monteren op alle Altrex Professional ladders.

Kwaliteitseisen ladders en trappen

In Nederland moeten alle ladders, vouwladders en trappen voldoen aan de Warenwet, Besluit Draagbaar Klimmaterieel. Belangrijk is dat alleen de Europese norm NEN-EN 131 “Ladders – Deel 1: Termen, typen, functionele afmetingen” niet voldoende veiligheidsniveau voor Nederland biedt. In de Warenwet staan strengere veiligheidseisen.

De actuele norm voor ladders en trappen is de NEN 2484 “Draagbaar klimmaterieel – Ladders en trappen – Termen, definities, eisen, beproevingsmethoden, gebruik en onderhoud”. Foks over deze norm: “Deze norm stelt zwaardere eisen aan ladders en trappen dan de Warenwet. Zo zijn in de NEN 2484 duurzaamheidtesten opgenomen die niet in de Warenwet staan. Altrex ladders, vouwladders en trappen voldoen aan deze norm en zijn dan ook geschikt voor intensief professioneel gebruik. Onze ladders en trappen zijn voorzien van een sticker waarop is vermeld aan welke normen en wetten de producten voldoen. Het KOMO-KlimKeur-logo op een product geeft nog eens extra garantie hiervoor. Hiermee is namelijk in één oogopslag te zien dat het product gegarandeerd voldoet aan de NEN 2484, de Warenwet en een aantal aanvullende veiligheidseisen.”

Foks wijst nog op een noviteit die Altrex in samenwerking met Arbeidsinspectie, Arbouw de Stichting Bedrijfstakregelingen dakbedekkingsbranche (SBD) en branchevereniging Het Hellende dak (HHD) heeft ontwikkeld: de LadderUitstap: “Deze is nu geschikt voor zowel platte daken als ook hellende daken. Door eenvoudig rechtdoor te lopen vanaf de ladder, kan het dak veilig worden betreden. Hierdoor is het risicovolle zijwaarts op- en afstappen niet meer nodig. Met een extra te monteren ladderborgset kan de ladder, afhankelijk van de dakconstructie, aan de dakrand worden geborgd. Deze borgset is alleen in combinatie met de LadderUitstap toe te passen. De LadderUitstap is eenvoudig te monteren op alle Altrex Professional ladders en ook te gebruiken in combinatie met onze dakrandbeveiliging.”

Voor niet-standaardconfiguraties moeten sterkte- en stabiliteitsberekeningen op het werk aanwezig zijn.

Klantspecifiek

De inzet van niet-standaardconfiguraties bij grote projecten vraagt natuurlijke extra aandacht ten aanzien van de veiligheid. Foks adviseert de eindgebruiker dan rechtstreeks en indien nodig wordt de opbouw op de bouwplaats begeleid. “De keuze van het juiste arbeidsmiddel hoort in de werkvoorbereiding thuis. Welk klimmateriaal hebben we nodig en welke sterkte- en stabiliteitsberekeningen zijn vereist? Dat moet je niet tijdens de uitvoering nog gaan bedenken. Gelukkig wordt steigerbouwen steeds meer als vak erkend door een goede voorlichting van de bedrijven, de Vereniging van Steiger-, Hoogwerk- en Betonbekistingbedrijven en initiatieven, zoals de steigerbouwwedstrijden tijdens de Internationale Bouwbeurs in Utrecht en de nieuwe MBO-opleiding Monteur Steigerbouw bij het Opleidingsbedrijf VSB. Daarnaast is in de Arbowet voorgeschreven dat bij de opbouw, het gebruik en de afbouw van een steiger een deskundig toezichthouder aanwezig moet zijn. Om deskundig toezichthouder te worden, raden wij voor rolsteigers de specifieke opleiding “Deskundig toezichthouder rolsteiger” aan. Kortom; steigerbouwen is een vak en daarvoor is vakkennis nodig. Alleen daardoor kunnen we de veiligheid ook tijdens het gebruik waarborgen.”

Zestig jaar Altrex

Het jaar 2010 is voor Altrex een jubileumjaar. Het bedrijf bestaat zestig jaar, met als symbool de Diamant. Inmiddels heeft het bedrijf, met hoofdkantoor, fabriek en logistieke centrum in Zwolle, ook zusterondernemingen in België, Zweden en Spanje. Daarnaast worden de producten wereldwijd geleverd via een uitgebreid dealernetwerk. Het brede assortiment klimaatmateriaal varieert van ladders, trappen en steigers tot complexe hangbruginstallaties, voor zowel de echte professional als de doe-het-zelver. Daarnaast verzorgt het bedrijf keuringen, reparaties, montage en opleidingen.

Het thema van het jubileum is “Altrex. 60 jaar passie.” Dit wordt uitgebreid in de markt gevierd met onder andere de Altrex DiamantWeken. Zo zijn er dit jaar acties met de Taurus trap (dubbel en enkel oploopbaar) en de Mounter reformladder. Deze toppers binnen het Altrex Professional assortiment zijn tijdelijk extra scherp geprijsd. Tevens zijn de Altrex steigers binnen het 5000-serie Modulair SteigerSysteem tijdelijk voorzien van rood gecoate diagonaalschoren.